مراحل اجرای ساختمان

مراحل اجرای ساختمان

گاهي پس از پي كني به طبقه اي از زمين محكم و سفت مي رسند و پي سازي را شروع مي كنند ولي پس از چندي ساختمان ترك بر مي دارد . علت آن اين است كه زمين سفتي كه به آن رسيده اند از طبقهُ نازكي بوده است و متوجه آن نشده اند ولي براي اطمينان در جاهاي مختلف زمين مي زنند تا از طبقات مختلف زمين آگاهي پيدا كنند و بعد شفته ريزي را شروع مي كنند اين عمل را در ساختمان گمانه زني (سنداژ) مي گويند .

آزمايش زمين :

گاهي پس از پي كني به طبقه اي از زمين محكم و سفت مي رسند و پي سازي را شروع مي كنند ولي پس از چندي ساختمان ترك بر مي دارد . علت آن اين است كه زمين سفتي كه به آن رسيده اند از طبقهُ نازكي بوده است و متوجه آن نشده اند ولي براي اطمينان در جاهاي مختلف زمين مي زنند تا از طبقات مختلف زمين آگاهي پيدا كنند و بعد شفته ريزي را شروع مي كنند اين عمل را در ساختمان گمانه زني (سنداژ) مي گويند . شكل ظاهري زمين نمي تواند بيان كننده مواد متشكله خاك در اعماق آن باشد. مهندس طراح قبل از هر چيز مي بايد زمين محل ساختمان را مورد آزمايش قرار دهد و از اجزا آن در لايه هاي مختلف مطلع گردد. تجزيه دانه بندي خاك از نظر اندازه و درشتي و تعيين نسبت وزني آن ها با يك دگير را تجزيه و تحليل دانه بندي خاك گويند . ظروف نگهداري نمونه خاك داراي ابعاد 30x20x20 سانتي متر مي باشد حفاري زمين بايد تا رسيدن به خاك خوب ادامه يابد .بهترين روش نمونه برداري، برداشت نمونه از ابتدا تا انتهاي چاه مي باشد.زمين هاي لغزشي داراي قشر رسي در زير خاك رويي مي باشندكه پس از مرطوب شدن آن قشر رويي به حركت در مي آيد.شناسايي زمين زير ساختمان براي پي بردن به وجود حفره ها ، مسير قنات ها ، چاه ها و مانند اين ها ضروري است.استحكام خاك، به ويژه خاك هايي كه مقدار بيشتري خاك رس دارند، بر اساس ميزان آب تغيير كرده و كم مي شود،و هم چنين با افزايش ميزان آب، افزايش حجمي نيز در خاك رس رخ مي دهد و خاك متورم مي شود.اين ازدياد حجم مي تواند حتا يك ساختمان را از روي زمين بلند كند به ويژه در مناطق خشك اين اتفاق بيشتر رخ مي دهد.

امتحان مقاومت زمين:

يك صفحه بتني 20*20*20 یا 20*50*50 از بتن آرمه گرفته و روي آن به وسيلهُ گذاشتن تيرآهنها فشار وارد مي آورند . وزن آهنها مشخص و سطح صفحه بتن هم مشخص است فقط يك خط كش به

صفحه بتني وصل مي كنند و به وسيله ميليمترهاي روي آن ميزان فرورفتگي زمين را از سطح آزاد مشخص و اندازه گيري مي كنند ولي اگر بخواهند ساختمانهاي بسيار بزرگ بسازند بايد زمين را بهتر آزمايش كنند

نحوه پیاده کردن نقشه

منظور از پیاده کردن یک نقشه یعنی انتقال نقشه یک ساختمان از روی یک کاغذ بر روی زمین با ابعاد اصلی به طوریکه محل دقیق پی ها و ستونها و دیوارها و زیرزمین ها و و عرض پی ها روی زمین به خوبی مشخص باشد . همزمان با تعیین بر و کف باید قسمتهای مختلف نقشه ساختمان مخصوصا نقشه پی کنی کاملا مورد مطالعه قرار گیرد به گونه ای که در هیچ قسمت نقطه ابهامی باقی نماند . سپس اقدام به پیاده کردن نقشه میشود . باید سعی شود حتما موقع پیاده کردن نقشه از نقشه پی کنی استفاده شود . برای پیاده کردن نقشه های ساختمانهای مهم از دوربین های نقشه برداری استفاده می شود ولی برای پیاده کردن نقشه ساختمانهای معمولی و کوچک از متر و ریسمان کار استفاده می گردد . برای انجام این کار ابتدا باید محل کلی ساختمان را روی زمین مشخص نمود و بعد با کشیدن ریسمان کار در یکی از امتداد های تعیین شده و ریختن گچ یکی از خطوط اصلی ساختمان را تعیین مینماییم و سپس خط دیگر ساختمان را که معمولا عمود بر خط اول می باشد رسم می نماییم .پس از رسم خطوط فوق سایر خطوط را به صورت موازی با این دو خط رسم مینماییم . ممکن است برای عمود کردن خطوط از گونیای بنایی استفاده کرد . در این صورت دقت کار کمتر می باشد . در موقع پیاده کردن نقشه برای جلوگیری از جمع شدن خطاها بهتر است اندازه ها را همیشه از یک نقطه اصلی که آن را مبدا می خوانیم حساب نموده و روی زمین منتقل کنیم .بعد از اتمام کار پیاده کردن نقشه و قبل از اقدام به گود برداری یا پی کنی باید حتما مجددا اندازه های نقشه پیاده شده را کنترل نماییم تا بتوانیم تا آنجایی که امکان دارد از وقوع اشتباهات مجدد جلوگیری کنیم . برای اینکه مطمئن شویم زوایای به دست آمده اطاقها قائمه می باشد باید دو قطر هر اطاق را اندازه بگیریم . چنانچه مساوی بودند آن اطاق گونیا میباشد . به این کار اصطلاحا چپ و راست میگویند . البته چنانچه در این مرحله اطاقها در حدود 3 الی 4 سانتیمتر نا گونیا باشد اشکال ندارد . زیرا با توجه به اینکه پی ها همیشه قدری پهن تر از دیوارهای روی آن میباشند لذا در موقع چیدن دیوار میتوان نا گونیا ها را بر طرف نمود . بطور کلی همواره باید این نکته را در نظر داشت که پیاده کردن نقشه یکی از حساس ترین و مهم ترین قسمت اجرای یک طرح بوده و کوچکترین اشتباه در آن موجب خسارتهای فراوان میشود .

نحوه عملیات گود برداری

بعد از پیاده کردن نقشه و کنترل آن در صورت لزوم اقدام به گود برداری مینمایند . گود برداری برای آن قسمت از ساختمان انجام میشود که در طبقات پایین تر از کف طبیعی زمین ساخته می شوند همانند موتور خانه ها , انبارها , پارکینگ ها و … .در موقع گود برداری چنانچه محل گود برداری بزرگ نباشد از وسایل معمولی مانند بیل و کلنگ و چرخ دستی استفاده میشود . برای این کار تا عمق معینی که پرتاب خاک با بیل به بیرون امکان پذیر است ( معمولا تا عمق 2 متری ) عمل گود برداری را انجام میدهند و برای ادامه کار پله ای ایجاد نموده و سپس خاک حاصله را از عمق پایین تر از پله را روی پله ایجاد شده ریخته و سپس از روی پله دوباره به خارج منتقل میکنند .برای گود برداری های بزرگتر استفاده از بیل و کلنگ مقرون به صرفه نبوده و بهتر است از وسایل مکانیکی نظیر لودر استفاده شود . در اینگونه موارد برای خارج کردن خاک از محل گود برداری و حمل آن به خارج از کارگاه از سطح شیبدار استفاده می کنند . به این صورت که در ضمن گود برداری سطح شیب داری در کنار گود برای عبور کامیون و غیره ایجاد می شود که بعد از اتمام کار این قسمت توسط کارگر برداشته میشود.

بتن مگر

بن مگر که به آن بتن لاغر یا بتن کم سیمان نیز گفته می شود اولین قشر پی سازی در پی های نقطه ای می باشد . مقدار سیمان در بتن مگر در حدود 100 الی 150 کیلوگرم بر متر مکعب میباشد . در این پی ها بتن مگر به دو دلیل مورد استفاده قرار می گیرد . برای جلوگیری از تماس مستقیم بتن اصلی پی با خاک و برای رگلاژ کف پی و ایجاد سطحی صاف برای ادامه پی سازی

نکات لازم درمورد بتن مگر

1- قبل از اجرای بتن مگر حتما خاک بستر را مرطوب نمایید تا آب بتن جذب خاک نگردد و کیفیت آن پایین نیاید .

2- در صورتی که بتن مگر را بر روی شفته آهک اجرا میکنید حتما توجه داشته باشید که شفته به مقاومت 5/1 کیلوگرم بر متر مربع رسیده باشد . ( شفته آهکی زمانی به مقاومت 5/1 کیلوگرم بر متر مربع رسیده است که اثر کفش شما پس از راه رفتن بر روی آن باقی نماند 

3- شفته آهک می بایست قبل از اجرای بتن مگر مرطوب شده باشد تا آب بتن را جذب نکند. توجه داشته باشید زمانی که آهک هنوز جذب آب داشته باشد موجب پوکی بتن مگر میشود.

4- بتن مگر جهت پاکسازی کف و اجرای دقیقتر فاصله گذاری آرماتوربندی از کف انجام میگردد بنابراین به تمیز و یکنواخت بودن سطح آن دقت کنید تا آرماتوربندی بهتری داشته باشید.

5- معمولا بتن مگر توسط دستگاههای مخلوط کن ( بتونیر ) کوچک ساخته میشود دقت نمایید که حداقل دو (2) دقیقه پس از اضافه کردن آب، بتن درون دستگاه به خوبی مخلوط شود و سپس مورد استفاده قرار بگیرد.

6- بعد از ریختن بتن مگر با توجه به دمای هوا حدود 10 ساعت سطح آن را مرطوب نگه دارید(با پاشیدن آب) و بعد از گذشت یک (1) روز می توانید عملیات بعدی را شروع کنید و روی بتن مگر راه بروید.

پي سازي:

بعد از اينكه عمل پي کني به پايان رسيد را بايد با مصالح مناسب بسازند تا به سطح زمين رسيده و قابل قبول براي هر گونه بنا باشد مصالحي كه در پي بكار ميرود بايد قابليت تحمل فشار مصالح بعدي را داشته باشد و ضمناً چسبندگي مصالح نسبت به يكديگر به اندازه اي باشد كه بتوانند در مقابل بارهاي بعدي تحمل كند و فشار را يكنواخت به تمام پي ها انتقال دهد چون هرچه ساختمان بزرگتر باشد فشارهاي وارده زيادتر بوده و مصالحي كه در پي بكار مي رود بايد متناسب با مصالح بعدي باشد .

پي سازي با سنگ :

پس از اينكه عمل پي كني به پايان رسيد پي سازي با سنگ بايد از ديوارهايي كه روي آن بنا ميگردد وسيع تر بوده و از هر طرف ديوار حداقل 15 سانتيمتر گسترش داشته باشد يعني از دو طرف ديوار 30 سانتيمتر پهن تر مي باشد كه ديواري را رد وسط آن بنا مي كنند ، پي سازي با سنگ با دو نوع ملات انجام مي شود چنانچه بار و فشار بعدي زياد نباشد ملات سنگها را از ملات گل و آهك چنانچه فشار و بار زياد باشد ملات سنگ را از ملات ماسه و سيمان استفاده مي كنند اول كف پي را ملات ريزي نموده و سنگها را پهلوي يكديگر قرار ميدهند و لابِلاي سنگ را با ملات ماسه و سيمان پر ميكنند (غوطه اي) به طوري كه هيچ منفذ و سوراخي در داخل پي وجود نداشته باشد و عمل پهن كردن ملات و سنگ چيني تا خاتمه ديوار سازي ادامه پيدا مي كند .

پي سازي با بتن :

پس از اينكه كار پي كني به پايان رسيد كف پي را به اندازه تقريبي 10 سانتيمتر بتن كم سيمان بنام بتن مِگر مي ريزند كه سطح خاك و بتن اصلي را از هم جدا كند روي بتن مگر قالب بندي داخل پي را با تخته انجام ميدهند همانطور كه در بالا گفته شد عمل قالب بندي وسيع تر از سطح زير ديوار نقشه انجام ميگيرد تمام قالب ها كه آماده شد بتن ساخته شده را داخل قالب نموده و خوب مي كوبند و يا با ويبراتور به آن لرزش وارد آورده تا خلل و فرج آن پر شود و چنانچه بتن مسلح باشد ، داخل قالب را با ميله هاي گرد آرماتور بندي و بعد از آهن بندي داخل قالب را با بتن پر ميكنند .

بتن ريزي در پي و آرماتور داخل آن به نسبت وسعت پي براي ساختمان هاي بزرگ قابليت تحمل فشار هر گونه را ميتواند داشته باشد و بصورت كلافي به هم پيوسته فشار ساختمان را به تمام نقاط زمين منتقل مي كند و از شكست و ترك هاي احتمالي جلو گيري بعمل مي آورد .

قالب بندی پی (فونداسیون) با آجر:

بعد از اینکه بتن مگر ریخته شد و مقاومت لازم را بعد از یک روز به دست آورد اگر از قالب مدفون (آجر چینی) استفاده می شود نوبت به قالب بندی پی ها می رسد.

– یکنواخت بودن آجرچینی پی و ایجاد سطح صاف و بدون خلل و فرج برای پی ها مفید و بلکه لازم است.

2- مقاومت آجر چینی، در صورتی که پشت آن خاک دستی (خاک نا مناسب) باشد اهمیت زیادی دارد چرا که نیروی خاک به سمت داخل باعث شکسته شدن قالب آجری خواهد شد.

شکل: همانطور که در شکل مقابل می بینید فشار خاک پشت قالب آجری به دلیل این که خاک دستی و نامرغوب است باعث شکسته و کج شدن قالب در تمام طول شده است. این موضوع مقاومت پی را به مقدار زیادی پایین خواهد آورد. ضمن اینکه اصلاح آن هزینه بسیار زیادی را در بر خواهد داشت.

– همچنین درصورتی که پشت آجرچینی خالی است مقاومت قالب آجری اهمیت زیادی دارد به طوری که باید وزن بتن و نیروی لرزاندن (ویبره) بتن و وزن کارگر را تحمل کند. در صورتی که دیوار آجری در حین بتن ریزی دچار شکستگی و جابجایی دیواره و توقف عملیات بتن ریزی و ایجاد پیوستگی بین بتن قدیم و جدید هزینه های زیادی به دنبال خواهد داشت.

4- درصورتی که امکان داشته باشد خیلی خوب است که یک لایه نازک سیمان کاری روی قالب آجری صورت گیرد. این کار برای کسب مقاومت بتن و عملکرد خوب آن بسیار مناسب است.

5- اگر لایه سیمان کاری صورت نگرفت حتما باید روی قالب آجری یک لایه پلاستیک ضخیم و مناسب برای جلوگیری از جذب آب بتن توسط آجر کشیده شود.

شکل: پلاستیک ضخیم که دور قالب آجری کشیده شده است.

 6- در صورت نیاز و تمایل میتوان پس از گیرش اولیه بتن فونداسیون و با اطلاع مهندس ناظر ساختمان نسبت به جمع آوری قالب­بندی آجری برای استفاده مجدد آجر آن در ساختمان اقدام نمود.

اولين موردي كه در ساختن هر سازه اي مورد توجه است خاكبرداري محل براي رسيدن به محل خاك دِج و براي ساخت فونداسيون سازه و سپس تعيين جاهاي پي ها روي زمين و سپس اجراي پي ها مي باشد . پي هاي زمين همانند پايه هاي ساختمان است كه كل بار ساختمان توسط ستونها به آن ها منتقل شده و ساختمان روي زمين محكم مي ماند . به علت اين كه بار ساختمان زياد است پس نيروهاي وارده به طبع زياد بوده و بايد پي ها داراي ساختاري باشند كه هم بتوانند نيروهاي فشاري و هم كششي را تحمل نمايند ولي چون بتن داراي مقاومت فشاري زيادي است پس مي تواند نيروي فشاري وارده از طرف ساختمان را تحمل نمايد ولي در عوض مقاومت كششي آن مانند كليه مصالح كم است به همين دليل در قطعات بتني در ناحيه اي كه الياف بتن تحت تاثير نيروي كششي مي باشد ميلگردهاي فولادي قرار مي دهند تا نيروي كششي را تحمل كند. در پي هاي نقته اي الياف نزديكتر به زمين تحت تاثير بيشترين نيروي كششي واقع مي شوند بهمين علت يك شبكه از ميلگرد در پائين پي قرار مي دهند.

 قطر ميلگرد و فاصله آ ن ها از يكديگر بوسيله محاسبه بد ست مي آيد ولي حداقل قطر آرماتور بكار رفته در شبكه زير پي 10 ميليمتر و حداكثر فاصله آنها از يكديگر 10 سانتي متر مي باشد . البته در پي هائي كه بعلت نزديكي به همديگر تداخل كرده و دو يا چند ستون روي يك پي نقطه اي واقع مي شود  علاوه بر يك شبكه ميلگرد در پائين يك شبكه ميلگرد هم در بالا در حدود 5 سانتي متري الياف فوقاني پي نقطه اي قرار مي دهند.

در ساختمان هاي فلزي و بتني كه اغلب از پي هاي نقطه اي استفاده مي شود ، براي آنكه نيروهاي وارده مانند باد ، زلزله ، و نشستهاي طبيعي ، ساختمان بطور يكنواخت بين تمام پي ها تقسيم شود ، آن ها را با تيرهاي بتني به همديگر متصل مي نمايند به اين تيرها شناز مي گويند.

تمام پي هاي نقطه اي بايد حداقل از سه طرف بوسيله ي شناژ به همديگر متصل باشند. تعداد و قطر ميلگردهاي شناژ بوسيله محاسبه بدست مي آيد. ولي كليه شناژ ها بايد حداقل به 4 عدد ميله گرد سراسري نمره 14 ( T 14  ) مجهز باشند. اين ميلگردهاي طولي بايد بوسيله ميلگردهاي عرضي كه به آنها خاموت مي گويند به همديگر بسته شوند . قطر ميلگردهاي عرضي حداقل 6 ميلي متر است كه حداقل تعداد آن ها بايد در هر متر 4 عدد باشد. و اگر حد جاري شدن فولاد بالا باشد ، مي توان از ميلگرد نمره 5 استفاده نمود . شبكه ميلگرد در خارج قالب بافته شده و بعد از قالب چيني در محل خود قرار مي گيرد. محل برخورد كليه آهن هاي طولي و عرضي بايد بوسيله سيم هاي آرماتوربندي به همديگر بسته شود.

فقط ممكن است طبق محاسبه مجبور باشيم در ناحيه فشاري هم ميلگرد اضافه كنيم . بعد از قالب بندي اگر قالب بندي از ملات گل استفاده شود بايد يك ورقه نايلون گذاشته شود تا آجر ، آب بتن را نمكد و به آن نچسبد.

آهن هاي بولت بايد تقريباً تا روي شبكه كف پي ادامه داشته باشد ، فاصله شبكه كف پي تا روي بتن مگر در حدود 5/2 تا 3 سانتي متر است.

    
 
 
  

اگر پي نقطه اي به صورت شبيدار اجراء گردد حداقل ضخامت آن در لبه ي شالوده 15 سانتي متر و حداقل ضخامت آن در كنار ستون 30 سانتي متر است .

حداقل فاصله شبكه ميلگرد زيرين شالوده منفرد از زمين 6 سانتي متر است و اگر از بتن مگر استفاده شود 3 سانتي متر مي باشد حداقل تعداد ميله گرد هاي شناژ 4 عدد 14  T ( نمره 14 ) مي باشد و حداقل قطر تنگها 6 يا 5 ميلي متر و در هر متر 4 عدد مي باشد و حداقل ضخامت شناژ 30 سانتي متر است.

 
 

حداقل فاصله آرماتورهاي كف پي از همديگر 10 سانتي متر است و بايد حداقل از ميله گرد 10    T ( نمره10 ) استفاده شود . آرماتورهاي كف پي بايد در دو جهت در تمام بعد شالوده ادامه يابد.

بتن ریزی:

بتن آماده توسط ماشینهای حمل بتن (میکسر) برای شما آورده میشود، توجه به نکات زیر برای اجرای یک بتن ریزی صحیح الزامی است:

1- از افزودن آب به بتن حمل شده بدون اجازه مهندس ناظر اکیداً خودداری شود. ( معمولا کارگران برای سهولت کار خود و روانی بیشتر بتن به آن آب می­افزایند که این امر از مقاومت بتن به شدت می کا هد لذا توجه به این امر بسیار دارای اهمیت میباشد.)

2- معمولا ً مقداری از بتن در ابتدای تخلیه از میکسر دارای دانه بندی نا مناسبی میباشد. باید دقت شود این بتن که دارای کیفیت نا مناسب جهت بتن ریزی میباشد، مورد مصرف کارهای ساختمانی قرار نگیرد.

3- قبل از بتن ریزی حتماً باید درون قالبهای فونداسیون که آرماتور گذاری شده است از خاکهای ریزشی و نخاله های ساختمانی کاملاً پاکسازی گردد

4- در زمان بتن ریزی استفاده از دستگاه ویبره الزامی است، پیمانکاران موظف هستند قبل از آغاز بتن ریزی از سلامت دستگاه ویبره خود اطمینان حاصل نمایند .

شکل: استفاده از دستگاه لرزاننده بتن (ویبراتور) برای خارج کردن هوای بتن و بالابردین مقاومت بتن لازم و ضروری می باشد و بتن ریزی بدون لرزاندن آن عملا بتن مناسبی را حاصل نخواهد شد.

 5 . برای آنکه آجرهای قالبندی فونداسیون آب شیرآبه بتن را جذب نکند استفاده از پوشش پلاستیکی (کاور)  الزامی است.

6- قبل از اینکه بتن ریزی آغاز شود برای اینکه آب بتن سریعا توسط بستر خارج نشود لازم است بستر بتن­ریزی مرطوب شود، البته باید مراقب بود تا آب در کف پی جمع نشود و فقط رطوبت وجود داشته باشد.

نگهداری بتن پی:

 بعد از آنکه بتن ریخته شد و گیرش اولیه پیدا کرد (بعد از حدود 1.5 ساعت) عملیات خاصی برای نگهداری بتن باید آغاز شود. این عملیات که به عمل­آوری یا نگهداری بتن موسوم است باعث می شود تا به مشخصات مورد نظر برای بتن که در طراحی در نظر گرفته شده است دست پیدا کنیم و مقاومت و دوام بتن را بالا ببریم.

 1- تمامی مقاطعی که بتن ریزی میگردد تا 3 روز باید آب پاشی شده و تا هفت روز مرطوب نگه داشته شود. این عمل در بالا بردن کیفیت بتن بسیار حائز اهمیت است.

 2- از مصرف بتن باقیمانده ایی که بدون نظارت مهندس ناظر با افزودن آب برای استفاده مجدد آماده میشود جدا خودداری نمایید .

 3- به عنوان یک روش بسیار مناسب و مطمئن می توان از پوشش پلاستیکی که اطراف قالب می گذاریم استفاده کنیم، به این ترتیب که اطراف پلاستیک را مقداری بیشتر در نظر بگیریم و بعد از بتن­ریزی لبه های پلاستیک را روی بتن برگردانیم

آرماتور بندی

آرماتوربندی کاری تخصصی میباشد و دقت و نظارت جدی بر آن الزامی است. در برخی شرایط تمام مقاومت پی را آرماتورها تامین می کنند. مهندسین ناظر موظف هستند قبل از اجرای بتن ریزی از آرماتوربندی فونداسیون بازدید به عمل آورده و تا پایان بتن ریزی نظارت مستمر و مستقیم داشته باشند. ذکر چند مطلب در خصوص آشنایی با نکات اجرایی آرماتوربندی الزامی است :

 1- به هیچ عنوان از آرماتورهای زنگ زده و یا آغشته به روغن نباید استفاده شود در صورت آلودگی آرماتورها به روغن یا زنگ زدگی آنها، باید قبل از اجرای آرماتوربندی به پاکسازی آن ها اقدام و بعد از تایید دستگاه نظارت به بتن ریزی اقدام گردد

شکل: آرماتورهای زنگ زده که مجاز به استفاده از آن ها در پی یا هر جای دیگر قبل از پاک کردن با برس یا هر وسیله دیگر نداریم.

بیاموزیم: آرماتورها دو دسته طولی (آرماتورهای اصلی) و عرضی (خاموت) هستند. خاموت ها وظیفه نگهداری آرماتورهای طولی و جلوگیری از کمانش آنها در هنگام فشارهای زیاد و چند کاربرد بسیار مهم دیگر دارند. لذا اهمیت رعایت ضوابط خاموت گذاری کمتر از آرماتورهای اصلی نیست.

2- فاصله خاموتها از یکدیگر باید حداکثر 20 سانتی متر باشند و دستگاه نظارت موظف است که در صورت عدم رعایت از سوی پیمانکار از اجرای بتن ریزی جلوگیری نماید.

شکل: فاصله خاموتها از هم 20 سانتی متر است و مشاهده می کنید که نحوه اندازه گیری آن به راحتی قابل اندازه گیری است.

 3- خاموتها باید مطابق بوسیله سیم آرماتوربندی به تمام میلگردهای طولی مهار شوند این امر الزامی است و میبایست توسط پیمانکار رعایت گردد و در صورت عدم توجه دستگاه نظارت موظف است از ادامه کار پیمانکار تا رفع نواقص فوق جلوگیری نماید.

شکل: در شکل مقابل مشاهده می کنید که خاموت ها بوسیله سیم آرماتوربندی به آرماتورهای طولی بسته شده اند.

 4- تمام میلگردها باید توسط قیچی مخصوص بریده شود و جدا از بریدن میلگردها به کمک دستگاه هوا برش خودداری شود . توجه داشته باشید که حرارت موجب افت کیفیت میلگردها میگردد.

شکل: بریدن آرماتور توسط قیچی. این روش صحیح می باشد.

شکل: بریدن آرماتور با هوابرش. این روش صحیح نیست و باعث می شود چند سانتی متر از سر بریده شده با حرارت غیر قابل استفاده شود.

 5- از خم کردن آرماتور در دمای پایین تر از 5 درجه سانتیگراد خودداری شود و از باز و بسته کردن خمها به منظور شکل دادن مجدد میلگردها جدا خودداری شود در صورت مشاهده چنین مواردی باید به مهندس ناظر اعلام گردد تا مطابق ضوابط اقدام شود .

 6- تمام میلگردها باید به صورت سرد و تا حد امکان با دستگاههای مکانیکی خم شوند از خم کردن آرماتورها و بولتهای صفحه های ستون به کمک حرارت ( هوابرش ) جدا خودداری شود.

شکل: نحوه صحیح خم کردن آرماتورها به صورت سرد و در دمای معمولی.

 7- توجه داشته باشید که آرماتوربندی را که توسط مهندس ناظر تایید شده است نباید قبل از بتن ریزی تغییر داد (خصوصا از خارج کردن میلگردها جدا خودداری نمایید و در صورت مشاهده سریعا به مهندس ناظر گزارش دهید.)

8- فاصله بین میلگردها تا سطح قالب بندی حداقل باید 5/2 سانتی متر باشد تا پوشش بتنی روی میلگردها دارای ضخامت مناسبی باشد و علاوه بر ایجاد پیوستگی بین بتن و میلگرد، محافظت میلگردها در برابر خوردگی و زنگ زدگی انجام شود.

شکل: رعایت نکردن فاصله بین میلگردها و جداره قالب باعث از بین رفتن سریع پی می شود.

شکل: فاصله مناسب بین میلگرد و دیواره قالب باعث استحکام و بالارفتن عمر پی و در نتیجه سازه و بالا رفتن مقاومت در برابر زلزله خواهد شد.

اتصال ستون به فونداسيون :

در اتصال ستون به پي زير هر ستون صفحه فلزي قرار مي دهند ابعاد و قطر اين صفحات بوسيله محاسبه بدست مي آيد . ابعاد صفحات بايد به طوري باشد كه ستون و كليه اتصالات آن مانند نبشي ها و صفحه هاي لچكي و غيره در صفحه قرار گيرد ( براي ستونهاي معمولي 50 × 50 سانتي متر كافي است ) براي آنكه مُمانهاي پاي ستون شديد تر است براي محكم كردن صفحه از چهار ميله گرد كه به آن ها بولت مي گويند به فونداسيون متصل مي گردد . در ساختمانهاي كوتاه ( دو تا سه طبقه ) اتصال صفحه ستون به بولت با جوش اشكالي ندارد ولي در ساختمانهاي بلند اين اتصال بايد حتماً بوسيله مهره باشد.

    
 
 
  
 

Text Box:  

در اتصال ستون ها را با صفحه زير ستون بايد كنترل كرده تا در موقع تصب روي صفحه زير ستون كليه نقاط آن با صفحه زير ستون مماس باشد و كجي و يا برجستگي موضعي نداشته باشد زيرا در اين صورت نقاط برجسته به يك طرف نيرو وارد كرده و ممكن است در پاي ستون نيروهاي ناخواسته ايجاد شود براي برطرف كردن اين برجستگي ها مي توان با سنگ زدن آنها را مسطح كرد.

در ايران اغلب مهندسين محاسب اتصال ستون به صفحه زير ستون را مطابق شكل با چهار عدد نبشي 10 يا 12 پيشنهاد مي نمايند اين اتصال براي ساختمانهاي كوتاه ( 4 تا 5 طبقه ) مناسب است . ولي براي ساختمانهاي بلندتر كه مماسهاي پاي ستون شديدتر است ، براي اتصال ستون به صفحه زير ستون بايد طرحهاي ديگري را مورد استفاده قرار داد ، و بايد بيشتر از صفحات لچكي استفاده نمود و ابعاد صفحات موجود در بازار ايران اغلب 2 × 1 و يا 6 × 5/1 متر است بهر حال طول و عرض صفحات بايد طوري باشد كه ستون و كليه قطعات اتصال آن در صفحه قرار گيرد . براي زير ستون صفحه دو تكه و جوشي پيشنهاد نمي گيرد. قطر سوراخ محل عبور بولت در حدود يك ميلي متر بيشتر از قطر بولت و فاصله محيط سوراخ تا 5 سانتي متر است و ضخامت صفحه هم نبايد از 10 ميلي متر كمتر باشد .

              
 
 صفحه زير ستون

در زمینه اجرای سازه های فلزی با توجه به اینکه اتصالات اسکلتهای فلزی پیش ساخته  بصورت پیچ و مهره ای  طراحی گردیده است، توجه به نکات زیر الزامی میباشد:

1 باید برای بستن کلیه مهره های مورد استفاده از واشرهای فنری استفاده گردد تا این لرزشها موجب شل شدن پیچها نگردد.

شکل: نمونه پیچ و مهره و واشر مناسب و مورد استفاده در اسکلت­های فلزی بم.

شکل: نمونه پیچ و مهره استفاده شده با واشر.

2- توجه داشته باشید تنها تیرهای فلزی که در داخل بتن قرار می گیرند فاقد پوشش رنگ باشند تا یکپارچگی بیشتری با بتن داشته باشند و مابقی اجزاء سازه باید دارای پوشش رنگ باشد.

3- صفحات اتصال مهاربندها و ابتدا و انتهای تیرها باید پس از نصب و آچار کشی نهایی، تنها در صورتی که در بتن مدفون نمی گردند با رنگ پوشش داده شوند .

4- بهتر است برای سهولت کار، پیچهای بولتهای فونداسیون قبل از آغاز بتن ریزی بوسیله گریس پوشانده شوند تا توسط بتن آلوده نگردد.

شکل: بولتهای صفحه ستون که به دلیل اجرای نادرست و در نظر نگرفتن تمهیدات لازم مانند گریسکاری به بتن آغشته شده اند و نصب اسکلت فلزی و تنظیم صفحه ستون را با مشکل مواجه خواهند نمود.

ستون :

 
 
 

در سالهاي گذشته ستون ساختمانها را از پروفيلهاي قوطي كه به شكل مربع بودند و يا از دو تا پروفيل unp كه به هم متصل بودند استفاده مي كردند ولي اكنون از دو تا پروفيل I كه يا به صورت چسبيده به هم بوسيله جوش يا دو تا پروفيل را جدا از هم كه توسط ورقهاي به نام تسمه به هم متصل شده اند ، استفاده مي شود.

فاصله اي بين تيرها و ضخامت ورقها و بُعد جوش هم توسط محاسب ، محاسبه شده و بعد اين ستونها اجرا مي شوند.

البته به جز نيروهاي خارج از محوري كه در پاي ستون همان ايجاد مي كند . نيروهاي ديگري نيز وجود دارد كه در پاي ستون ايجاد ممانهاي شديد مي نمايد نيروهاي با دو زلزله و غيره . به همين دليل در پاي ستون و كليه گره ها و  ( محل عبور تيرها ) دتايل مخصوصي اجرا مي نمايد.

بدين طريق كه براي اتصال تيرآهن هاي ستون به يكديگر بجاي تسمه از صحفه اي كه به آن ورق بست مي گويند استفاده مي شود.

ابعاد ورق بست بوسيله محاسبه بدست مي آيد ولي پهناي آن در حدود پشت تا پشت ستون است ( قدري كمتر براي جوشكاري ) و بلندي آن در حدود 50 سانتي متر و ضخامت آن در حدود 10 الي 12 ميلي متر مي باشد.

با توجه به اينكه بطور معمول پي نقطه اي در حدود 80 تا 100 سانتي متر و ضخامت شناژ در حدود 40 سانتي متر مي باشد و بدين ترتيب در حدود 50 تا 60 سانتي متر اختلاف ضخامت دارند. اعلب مهندسين محاسب اين اختلاف ارتفاع را از پائين در نظر گرفته و محل اتصال شناژ به پي نقطه اي را بالاترين سطح پي نقطه اي پيشنهاد مي نمايند ، زيرا چنين فرض مي كنند كه از اين نقطه سريع تر نيروهاي پاي ستون به نقاط ديگر منتقل مي گردد ولي اين كار از لحاظ اجراء با اشكال روبرو مي شود زيرا اگر گودبرداري را تا روي پي انجام دهيم و محل پي هاي نقطه اي و شناژها را در زمين گود كنيم

مي توانيم محل پي ها را بيشتر و شناژها را كمتر خاكبرداري نموده در نتيجه اتصال شناژ به پي نقطه اي مي تواند در بالاترين سطح باشد ولي با توجه به اينكه در اغلب ساختمانها گودبرداري تا زير پي انجام مي شود . لذا شناژ و پي نقطه اي از زير هم سطح بوده و از بالا داراي اختلاف سطح مي باشند در اين صورت بهتر است اين اختلاف ارتفاع با شيب 45 درجه از پي نقطه اي به شناژ برسد البته در اين حالت مقدار بتن مصرفي قدري بيشتر از مقدار پيش بيني شده است .

 
  اتصال ستون و صفحه زير ستون و آهن كشيهاي داخل فونداسيون
 
 

شناژهاي افقي و قائم :

 
 

براي اينكه نيروهاي وارده به ساختمان مانند نشست در اثر وزن و يا نيروهاي جانبي مانند باد و زلزله به طور يكنواخت در تمام نقاط ساختمان پخش گردد كليه پي هاي ساختمان را بوسيله شناژ به همديگر متصل مي كنند حداقل پهناي شناژ مساوي ضخامت ديوار روي آن است و ارتفاع شناژ در حدود 40 سانتي متر و يا مساوي پهناي آن مي باشد. شناژ بايد حداقل به چهار عدد ميلگرد 14 سراسري مسطح باشد. ميلگردهاي سراسري بايد بوسيله خاموت ها به همديگر بسته شوند حداقل قطر ميله گردهاي عرضي يا خاموتها 5 يا 6 ميلي متر است اجراي شناژ در مناطق زلزله خيز ايران ضروري است.

در مناطق زلزله خيز شناژهاي افقي طبقات بايد بوسيله شناژهاي عمودي به همديگر متصل گردند . اين

شناژهاي عمودي در كنج اطاقها كه داراي زاويه 90 درجه مي باشند از اهميت بيشتري برخوردار است و بايد دقت اجراء گردد . زيرا اين كنجها از آسيب پذيرترين نقاط ساختمان است. شناژهاي عمودي بايد حداقل به 4 عدد ميله گرد نمره 14 مجهز بوده و اين ميلگردها بوسيله آهنهاي عرضي به همديگر متصل گردد.

بهتر است شناژهاي عمودي در فاصله دو سقف بوسيله آهن هاي دوخت افقي حداقل در دو نقطه به ديوار مجاور بسته شود ( تقريباً هر متر طول يك عدد آهن دوخت ) قطر اين میلگردها در نواحي با خطر زلزله متوسط 14 و در نواحي با خطر زلزله زياد 15 يا 20 ميلي متر مي باشد.

در هر حال قطر كليه آهن هاي مصرفي در شناژهاي عمودي و افقي و آهن هاي دوخت بوسيله ي محاسبه تعيين مي گردد.

سطح مقطع شناژهاي عمودي در حدود 40 × 40 سانتي متر مي باشد.

 
 

شناژهاي عمودي علاوه بر كنج ها در طول ديوارهاي آجري نيز با فاصله حدود 5/3 متر بايد تكرار شوند . در ساختمانهاي يك طبقه و يا چند طبقه ميلگردهاي شناژ عمودي بايد از پائين در فونواسيون و از بالا به شناژهاي افقي بالا مهار شود و با توجه به اينكه شناژ عمودي طبقات مختلف در چند مرحله اجرا مي شود . هر بار بايد براي شناژ طبقه بالاتر در شناژ پائين آهن هاي ريشه  پيش بيني گردد . طول ريشه در حدود 50 سانتي متر مي باشد بهتر است اين شناژ نيز بوسيله آهن هاي دوخت افقي به ديوار مجاور خود بسته شود اين آهن هاي دوخت به فاصله هر يك متر كافي است ( در طول دو سقف در دو محل ) يكي از بعدهاي شناژ عمودي مساوي ضخامت ديواري است كه شناژ عمودي در آن ساخته مي شود و بعد ديگر آن در حدود 40 سانتي متر است.

بهتر است در طول ديوار در محلي كه شناژ عمودي در آن واقع مي شود در چند طبقه سرآجرها به صورت هشته گير در حدود 2 يا 3 سانتي متر بيرون گذاشته شود تا  هشته گيرها در داخل بتن شناژ عمودي قرار گيرد.

اتصال سرپلها به روي ديوار :


< dir=”LTR” >در ساختمانهاي بنايي  بهتر است زير سرپل هاي اصلي يك بالشتك بتني قرار دهيم اين بالشتك بايد به صفحه اي مانند صفحه ي زير ستون باشد تا بتوانيم پل را به آن جوش بدهيم اين جوشكاري در هنگام وقوع زلزله مانع سقوط سقف مي گردد يا مي توانيم بجاي آن از يك قطعه سر تير آهن به طول 15 تا 25 سانتي متر استفاده نمائيم بهتر است در نزديكي كف اين بالشتك يك شبكه ميلگرد 10 يا 12 ميلي متري گذاشته شود. «« اگر در ساختمان شناژ افقي فوقاني اجرا شود ، اجراي بالشتك بتني
لازم نيست »»سقف :

سقف بعد از ساختن ديوارهاي ساختمان و گذاشتن ستون و تير تا ارتفاع معين كه بيشتر 280 سانتي متر است زمان گذاشتن سقف روي ساختمان است در قديم از سقف هاي طاق ضربي استفاده مي شد. ولي حالا علاوه بر سقفهاي طاق ضربي ، سقفهاي تيرچه بلوك نيز اجرا مي شوند.

اجزاي تشكيل دهنده سقفهاي تيرچه بلوك عبارتند از تيرچه ، بلوك ، ميلگردهاي مصرفي ، بتن بالا يا بتن درجا كه در بالاي سقف قرار گرفته و موجب اتصال تيرچه ها به همديگر و يكپارچه كار كردن آن ها مي گردد . البته بتن در قسمت فشاري سقف قرار دارد.

سقف تيرچه بلوك :

از آنجا كه كليه مصالح ساختماني بجز فولاد به هيچ وجه نيروهاي كششي را تحمل نمي كنند در اين صورت وجود بتن در منطقه اي كشش علاوه بر آنكه كمكي به تحمل نيروهاي وارده نمي نمايد بلكه يار مرده سقف يا دال را بالا مي برد كه براي تحمل آن ناگريز از بكار بردن فولاد بيشتر هستيم بدين لحاظ در سقف هاي تيرچه بلوك بتن ناحيه كشش حذف شده است و فقط آن مقدار بتن كه بايد فولادهاي كششي را در خود جاي دهد. نگهداري مي شود. حذف بتن كششي در سقفهاي تيرچه بلوك كه بوسيله بلوك جايگزين مي شوند.

سبب گرديده است اين نوع سقف ها از لحاظ اقتصادي بيشتر مقرون به صرفه باشد و در نتيجه روز به روز بيشتر مورد استفاده قرار مي گيرد.

« سقف تيرچه بلوك عبارت است از تعدادي تير T شكل كه كنار هم قرار گرفته اند »

رايج ترين نوع تيرچه كه در ايران مورد مصرف دارد و اكثر قريب به اتفاق مهندسين ايراني از آن استفاده مي كنند تيرچه با خرپا مي باشد اين نوع تيرچه ها تشكيل شده است از خرپا كه اغلب از ميلگرد ساخته مي شود و بتن پاشنه و اگر براي ريختن بتن از قالب سفالي استفاده شود به آن تيرچه با كفشك گفته مي شود .تيرچه پيش فشرده نيز در بعضي از ساختمان ها مورد استفاده قرار مي گيرد. ميلگرد بكار رفته در اين نوع تيرچه ها با حد رواني بالا بوده و در ساختن اين نوع تيرچه ها قبل از آنكه بتن ريزي تيرچه انجام شود ميلگردهاي بكار برده در تيرچه را تحت كشش قرار مي دهند و آنگاه بتن ريزي تيرچه را انجام داده و پس از سخت شدن ميلگردها را آزاد مي نمايند و بدين وسيله بتن تيرچه قبل از بارگذاري تحت فشار قرار مي گيرد.

اجزاي تشكيل دهنده خرپاي تيرچه عبارتند از ميلگرد بالا ، ميلگرد مارپيچ يا ميلگرد عرضي آهن پائين يا ميلگردهاي كششي ، ميلگردهاي بالا به منزله عضو بالاي خرپا بوده و قطر آن نبايد از 6 ميلي متر كمتر و از 12 ميلي متر بيشتر باشد ارتفاع خرپاي تيرچه بايد به اندازه اي باشد كه ميلگرد بالا قدري بالاتر از سطح بلوك قرار گرفته و در بتن پوششي قرار گيرد ميلگرد عرضي عضو مورب خرپا را تامين مي نمايد و نيروهاي برشي سقف را تحمل مي كند.

حداقل سطح ميلگردهاي عرضي نبايد از BW t × 0015 / 0 كمتر باشد كه در آن BW عرض جان و t فاصله دو ميله گرد عرضي مقوايي از همديگر است. زاويه ميلگردهاي عرضي با آهن پائين بين 30 تا 45 درجه مي باشد . قطر آهن عرضي بين 5 تا 10 ميلي متر است حداكثر فاصله ميلگردهاي عرضي از يكديگر 20 سانتي متر مي باشد . آهن پائين يا ميلگردهاي كششي ممان هاي مثبت وسط دهانه را تحمل مي كنند.

حداقل تعداد ميلگردهاي پائين كه سر تا سر طول تيرچه را طي مي كند دو عدد است و قطر آن نبايد از 5 ميلي متر كمتر و از 15 ميلي متر بيشتر باشد . حداقل سطح مقطع ميلگردهاي كششي براي فولاد ميلي كه حد جاري شدن آن پائين است 0025 / 0 و فولاد رهايي كه حد جاري شدن آن بالا است ، 0015/0 سطح مقطع جان تير مي باشد و حداكثر سطح مقطع آن نبايد 5/2 درصد سطح مقطع جان تير بيشتر باشد .

بلوك قطعه ايي است سفالي يا بتني كه بين تيرچه ها قرار گرفته و هيچ نوع باري را تحمل نمي كند و فقط بمنزله قالب بندي بتن بالا و همچنين قال بندي گونه هاي جان تير T شكل براي بتن در جا مي باشد.

وزن بلوك سفالي در حدود 7 تا 15 كيلوگرم و وزن بلوك بتني در حدود 15 تا 20 كيلوگرم مي باشد در هر حال وزن بلوك بايد به اندازه اي باشد كه يك كارگر بتواند به راحتي آن را جابجا نمايد. سطح بالايي بلوك قالب بتن بالا را تامين مي نمايد و سطح زيرين آن براي گچ و خاك و سفيد كاري اطاق ها مي باشد و سطوح اطراف قالب جان تير T شكل بتن در جا مي باشد . خاصيت مكندگي بلوك نبايد از 20 درصد بيشتر و از 13 درصد كمتر باشد زيرا در غير اين صورت يا كليه آب ملات را مكيده و آن را فاسد مي نمايد و يا تمايلي به مكيدن آب ملات نداشته در نتيجه گچ و خاك و سفيدكاري به آن نمي چسبد و طبله ي كند. مصالح مصرفي براي تهيه بلوك مي تواند از يونوليت يا مقوا و غيره باشد ولي چنين بلوكهايي در ايران رايج نيست و بيشتر از بلوك سفالي يا بتني استفاده مي شود.

حداكثر فاصله دو تيرچه نبايد از 75 سانتي متر بيشتر باشد ولي اغلب قريب به اتفاق مهندسين ايراني فاصله دو تيرچه را 50 سانتي متر محاسبه مي نمايند بهمين دليل كليه بلوكهايي كه در بازار ايران موجود است 40 سانتي متر مي باشد حداقل ضخامت سقف اگر تكيه گاه تيرچه را ساده محاسبه نمائيم —– دهانه مي باشد و اگر تكيه گاه را گيردار يا نيمه گيردار محاسبه كنيم مي توانيم ضخامت سقف را تا —- دهانه نيز اجرا نمائيم.

    
   

براي بارهاي يكنواخت و بارهاي استاتيك ، سقف جديد بلوك مناسب مي باشد ولي براي بارهاي ديناميك و بارهاي متمركز مانند پاركينگ و غيره نبايد از سقف تيرچه بلوك استفاده نمود. حداكثر تا دهانه 8 متر را براي سقفهاي تيرچه بلوك مجاز دانسته اند ولي عملاً بهتر است از دهانه هاي 5/6 متر بيشتر با سقفهاي تيرچه بلوك پوشيده نشود.

حال بعد از گذاشتن تيرچه ها در فواصل مشخص خود ، براي اينكه تيرچه ها آنچنان به جايي محكم نشده اند ، پس نمي توانند وزن تمام بلوك ها و افرادي كه روي آنها كار خواهند كرد را تحمل كنند بنابراين زير تيرچه ها را شمع كوبي مي كنند تا تيرچه ها در سر جاي خود محكم باشند.

اگر دهانه سقفي بيش از سه متر باشد بايد در موقع چيدن بلوك درست وسط دهانه عمود بر جهت تيرچه ها فاصله اي در حدود 10 سانتي متر ايجاد نمود به اين فاصله كلاف عرضي مي گويند و در اين محل بايد دو عدد ميله گرد حداقل به قطر 16 ميلي متر يكي در بالا و يكي در پائين قرار داد ميله گرد بالا به آهن بالاي تيرچه و ميلگرد پائين به مارپيچ تيرچه بسته مي شود. در موقع بتن ريزي اين فضا كه عمود بر جهت تيرچه ها مي باشد از بتن پوشيده و مانند تيري كمر تيرچه ها را نگه مي دارد . اگر دهانه اي از 5/4 متر بيشتر باشد در كلاف عرضي بايد گذاشته شود.

براي جلوگيري از ورود بتن به داخل بلوك ها در هنگام بتن ريزي بلوكهايي را كه در بين آنها بنا به دلايل ياد شده فاصله وجود دارد با دو غاب گچ پر مي نمايند همانند شكل سپس آنها را در جاي خود گذاشته و شروع به بافتن ميله گرد ها مي كند.

بعد از چيدن تيرچه و بلوك روي سقف ميلگردهاي حرارتي را مي چينند قطر ميلگرد حرارتي حداقل 6 ميلي متر و فاصله آنها از يكديگر حداكثر 30 سانتي متر و جهت آنها عمود بر ميلگرد بالاي تيرچه مي باشد . اگر از تيرچه پيش فشرده استفاده شود بايد ميلگرد حرارتي حتماً در دو جهت چپ و راست چيده شود. بايد تيرچه هاي دو طرف يك پل طوري چيده شود كه آهن بالاي آنها مقابل همديگر واقع گردد تا گذاشتن ميلگرد ممان منفي مسير باشد و اگر تيرچه هاي دو طرف يك پل مقابل همديگر قرار نگرفت بايد براي هر تيرچه يك ميلگرد جدا بطول 2 متر ( تقريباً 5/1 دهانه ) طوري روي تيرچه قرار دهند كه حداقل 78 سانتي متر آن داخل بتن دهانه مقابل قرار گيرد سپس آهن هاي قلاب را قرار
مي دهند اين آهن ها از روي پل شروع شده و با زاويه 45 خم مي گردد تا به كف تيرچه برسد و در حدود 40 تا 50 سانتي متري نيز روي تيرچه ادامه پيدا مي كند اگر براي آهن قلاب و آهن ممان منفي از ميلگرد ساده استفاده شود بايد به قلاب ختم گردد و اگر از آهن آجدار استفاده شود بايد به گونيا ختم شود . با توجه به اينكه تيرچه ها به تكيه گاه ساده محاسبه مي شوند ، طبق محاسبه هيچ گونه مماني را در تكيه گاه تحمل نمي كنند و در آن نقطه احتياج به فولاد ندارند ولي عملاً براي ممان هاي احتمالي مخصوصاً براي مقابله با نيروي زلزله در تكيه گاه ها از ميله گردهاي ممان منفي و قلاب استفاده مي نمايند و براي كنش هاي حاصل از افت حرارتي از ميله گردهاي حرارتي استفاده مي گردد.

ضخامت بتن پوشش حداقل 5 سانتي متر يا 2/1 فاصله محور تا محور تيرچه ها مي باشد. با توجه به اين كه بتن پوششي در ناحيه فشار قرار دارد و هيچگونه كششي را تحمل نمي كند پس به هيچ گونه ميلگردي احتياج ندارد.

اگر ميلگرد بالاي تيرچه طوري واقع نشود كه قدري بالاتر از سطح بلوك در بتن پوشش قرار گيرد مي توان از آن بجاي ميلگرد حرارتي استفاده نمود.

ميلگردهاي حرارتي بايد 2 سانتي متر پائين تر از سطح فوقاني بتن پوشش قرار گيرند

عيار بتن روي بلوك 300 تا 350 كيلوگرم سيمان در متر مكعب شن و ماسه مي باشد و ضخامت آن در روي بلوك 5 سانتي متر است براي راحتي اگر جلوي دست بنا كه مشغول پهن كردن بتن روي بلوك مي باشد يك عدد آجر فشاري كه معمولاً ضخامت آن 5 سانتي متر است قرار دهند كنترل ضخامت بتن روي بلوك آسانتر مي شود بتن روي تيرچه كه در فاصله دو بلوك قرار مي گيرد بايد كاملاً تو پر بوده و كرمو نباشد . به همين لحاظ در حين بتن ريزي بايد آن را با سرتير چوبي نازكي كوبيده و يا با ويبراتور لرزانيد ، ويبره كردن بيش از حد بتن باعث تفكيك اجزاي آن مي شود.

Text Box:

برخي جزئيات از اجزاء ساختمان :

شكل مربوط نحوه ي اتصال پل ( تير ) به

ستون را نشان مي دهد

شكل مقابل نحوه ي اتصال خورجيني و اتصال
پل ها براي زدن طاق ضربي را نشان مي دهد.

شكل مقابل نحوه ي اجراي سقف طاق

ضربي را نشان مي دهد.

شكل مقابل مربوط به بادبندي و نيز نحوه ي

      

 اجراء ديوار بابندي را نشان مي دهد.

آزمايش زمين :

گاهي پس از پي كني به طبقه اي از زمين محكم و سفت مي رسند و پي سازي را شروع مي كنند ولي پس از چندي ساختمان ترك بر مي دارد . علت آن اين است كه زمين سفتي كه به آن رسيده اند از طبقهُ نازكي بوده است و متوجه آن نشده اند ولي براي اطمينان در جاهاي مختلف زمين مي زنند تا از طبقات مختلف زمين آگاهي پيدا كنند و بعد شفته ريزي را شروع مي كنند اين عمل را در ساختمان گمانه زني (سنداژ) مي گويند . شكل ظاهري زمين نمي تواند بيان كننده مواد متشكله خاك در اعماق آن باشد. مهندس طراح قبل از هر چيز مي بايد زمين محل ساختمان را مورد آزمايش قرار دهد و از اجزا آن در لايه هاي مختلف مطلع گردد. تجزيه دانه بندي خاك از نظر اندازه و درشتي و تعيين نسبت وزني آن ها با يك دگير را تجزيه و تحليل دانه بندي خاك گويند . ظروف نگهداري نمونه خاك داراي ابعاد 30x20x20 سانتي متر مي باشد حفاري زمين بايد تا رسيدن به خاك خوب ادامه يابد .بهترين روش نمونه برداري، برداشت نمونه از ابتدا تا انتهاي چاه مي باشد.زمين هاي لغزشي داراي قشر رسي در زير خاك رويي مي باشندكه پس از مرطوب شدن آن قشر رويي به حركت در مي آيد.شناسايي زمين زير ساختمان براي پي بردن به وجود حفره ها ، مسير قنات ها ، چاه ها و مانند اين ها ضروري است.استحكام خاك، به ويژه خاك هايي كه مقدار بيشتري خاك رس دارند، بر اساس ميزان آب تغيير كرده و كم مي شود،و هم چنين با افزايش ميزان آب، افزايش حجمي نيز در خاك رس رخ مي دهد و خاك متورم مي شود.اين ازدياد حجم مي تواند حتا يك ساختمان را از روي زمين بلند كند به ويژه در مناطق خشك اين اتفاق بيشتر رخ مي دهد.

امتحان مقاومت زمين:

يك صفحه بتني 20*20*20 یا 20*50*50 از بتن آرمه گرفته و روي آن به وسيلهُ گذاشتن تيرآهنها فشار وارد مي آورند . وزن آهنها مشخص و سطح صفحه بتن هم مشخص است فقط يك خط كش به

صفحه بتني وصل مي كنند و به وسيله ميليمترهاي روي آن ميزان فرورفتگي زمين را از سطح آزاد مشخص و اندازه گيري مي كنند ولي اگر بخواهند ساختمانهاي بسيار بزرگ بسازند بايد زمين را بهتر آزمايش كنند

نحوه پیاده کردن نقشه

منظور از پیاده کردن یک نقشه یعنی انتقال نقشه یک ساختمان از روی یک کاغذ بر روی زمین با ابعاد اصلی به طوریکه محل دقیق پی ها و ستونها و دیوارها و زیرزمین ها و و عرض پی ها روی زمین به خوبی مشخص باشد . همزمان با تعیین بر و کف باید قسمتهای مختلف نقشه ساختمان مخصوصا نقشه پی کنی کاملا مورد مطالعه قرار گیرد به گونه ای که در هیچ قسمت نقطه ابهامی باقی نماند . سپس اقدام به پیاده کردن نقشه میشود . باید سعی شود حتما موقع پیاده کردن نقشه از نقشه پی کنی استفاده شود . برای پیاده کردن نقشه های ساختمانهای مهم از دوربین های نقشه برداری استفاده می شود ولی برای پیاده کردن نقشه ساختمانهای معمولی و کوچک از متر و ریسمان کار استفاده می گردد . برای انجام این کار ابتدا باید محل کلی ساختمان را روی زمین مشخص نمود و بعد با کشیدن ریسمان کار در یکی از امتداد های تعیین شده و ریختن گچ یکی از خطوط اصلی ساختمان را تعیین مینماییم و سپس خط دیگر ساختمان را که معمولا عمود بر خط اول می باشد رسم می نماییم .پس از رسم خطوط فوق سایر خطوط را به صورت موازی با این دو خط رسم مینماییم . ممکن است برای عمود کردن خطوط از گونیای بنایی استفاده کرد . در این صورت دقت کار کمتر می باشد . در موقع پیاده کردن نقشه برای جلوگیری از جمع شدن خطاها بهتر است اندازه ها را همیشه از یک نقطه اصلی که آن را مبدا می خوانیم حساب نموده و روی زمین منتقل کنیم .بعد از اتمام کار پیاده کردن نقشه و قبل از اقدام به گود برداری یا پی کنی باید حتما مجددا اندازه های نقشه پیاده شده را کنترل نماییم تا بتوانیم تا آنجایی که امکان دارد از وقوع اشتباهات مجدد جلوگیری کنیم . برای اینکه مطمئن شویم زوایای به دست آمده اطاقها قائمه می باشد باید دو قطر هر اطاق را اندازه بگیریم . چنانچه مساوی بودند آن اطاق گونیا میباشد . به این کار اصطلاحا چپ و راست میگویند . البته چنانچه در این مرحله اطاقها در حدود 3 الی 4 سانتیمتر نا گونیا باشد اشکال ندارد . زیرا با توجه به اینکه پی ها همیشه قدری پهن تر از دیوارهای روی آن میباشند لذا در موقع چیدن دیوار میتوان نا گونیا ها را بر طرف نمود . بطور کلی همواره باید این نکته را در نظر داشت که پیاده کردن نقشه یکی از حساس ترین و مهم ترین قسمت اجرای یک طرح بوده و کوچکترین اشتباه در آن موجب خسارتهای فراوان میشود .

نحوه عملیات گود برداری

بعد از پیاده کردن نقشه و کنترل آن در صورت لزوم اقدام به گود برداری مینمایند . گود برداری برای آن قسمت از ساختمان انجام میشود که در طبقات پایین تر از کف طبیعی زمین ساخته می شوند همانند موتور خانه ها , انبارها , پارکینگ ها و … .در موقع گود برداری چنانچه محل گود برداری بزرگ نباشد از وسایل معمولی مانند بیل و کلنگ و چرخ دستی استفاده میشود . برای این کار تا عمق معینی که پرتاب خاک با بیل به بیرون امکان پذیر است ( معمولا تا عمق 2 متری ) عمل گود برداری را انجام میدهند و برای ادامه کار پله ای ایجاد نموده و سپس خاک حاصله را از عمق پایین تر از پله را روی پله ایجاد شده ریخته و سپس از روی پله دوباره به خارج منتقل میکنند .برای گود برداری های بزرگتر استفاده از بیل و کلنگ مقرون به صرفه نبوده و بهتر است از وسایل مکانیکی نظیر لودر استفاده شود . در اینگونه موارد برای خارج کردن خاک از محل گود برداری و حمل آن به خارج از کارگاه از سطح شیبدار استفاده می کنند . به این صورت که در ضمن گود برداری سطح شیب داری در کنار گود برای عبور کامیون و غیره ایجاد می شود که بعد از اتمام کار این قسمت توسط کارگر برداشته میشود.

بتن مگر

بن مگر که به آن بتن لاغر یا بتن کم سیمان نیز گفته می شود اولین قشر پی سازی در پی های نقطه ای می باشد . مقدار سیمان در بتن مگر در حدود 100 الی 150 کیلوگرم بر متر مکعب میباشد . در این پی ها بتن مگر به دو دلیل مورد استفاده قرار می گیرد . برای جلوگیری از تماس مستقیم بتن اصلی پی با خاک و برای رگلاژ کف پی و ایجاد سطحی صاف برای ادامه پی سازی

نکات لازم درمورد بتن مگر

1- قبل از اجرای بتن مگر حتما خاک بستر را مرطوب نمایید تا آب بتن جذب خاک نگردد و کیفیت آن پایین نیاید .

2- در صورتی که بتن مگر را بر روی شفته آهک اجرا میکنید حتما توجه داشته باشید که شفته به مقاومت 5/1 کیلوگرم بر متر مربع رسیده باشد . ( شفته آهکی زمانی به مقاومت 5/1 کیلوگرم بر متر مربع رسیده است که اثر کفش شما پس از راه رفتن بر روی آن باقی نماند 

3- شفته آهک می بایست قبل از اجرای بتن مگر مرطوب شده باشد تا آب بتن را جذب نکند. توجه داشته باشید زمانی که آهک هنوز جذب آب داشته باشد موجب پوکی بتن مگر میشود.

4- بتن مگر جهت پاکسازی کف و اجرای دقیقتر فاصله گذاری آرماتوربندی از کف انجام میگردد بنابراین به تمیز و یکنواخت بودن سطح آن دقت کنید تا آرماتوربندی بهتری داشته باشید.

5- معمولا بتن مگر توسط دستگاههای مخلوط کن ( بتونیر ) کوچک ساخته میشود دقت نمایید که حداقل دو (2) دقیقه پس از اضافه کردن آب، بتن درون دستگاه به خوبی مخلوط شود و سپس مورد استفاده قرار بگیرد.

6- بعد از ریختن بتن مگر با توجه به دمای هوا حدود 10 ساعت سطح آن را مرطوب نگه دارید(با پاشیدن آب) و بعد از گذشت یک (1) روز می توانید عملیات بعدی را شروع کنید و روی بتن مگر راه بروید.

پي سازي:

بعد از اينكه عمل پي کني به پايان رسيد را بايد با مصالح مناسب بسازند تا به سطح زمين رسيده و قابل قبول براي هر گونه بنا باشد مصالحي كه در پي بكار ميرود بايد قابليت تحمل فشار مصالح بعدي را داشته باشد و ضمناً چسبندگي مصالح نسبت به يكديگر به اندازه اي باشد كه بتوانند در مقابل بارهاي بعدي تحمل كند و فشار را يكنواخت به تمام پي ها انتقال دهد چون هرچه ساختمان بزرگتر باشد فشارهاي وارده زيادتر بوده و مصالحي كه در پي بكار مي رود بايد متناسب با مصالح بعدي باشد .

پي سازي با سنگ :

پس از اينكه عمل پي كني به پايان رسيد پي سازي با سنگ بايد از ديوارهايي كه روي آن بنا ميگردد وسيع تر بوده و از هر طرف ديوار حداقل 15 سانتيمتر گسترش داشته باشد يعني از دو طرف ديوار 30 سانتيمتر پهن تر مي باشد كه ديواري را رد وسط آن بنا مي كنند ، پي سازي با سنگ با دو نوع ملات انجام مي شود چنانچه بار و فشار بعدي زياد نباشد ملات سنگها را از ملات گل و آهك چنانچه فشار و بار زياد باشد ملات سنگ را از ملات ماسه و سيمان استفاده مي كنند اول كف پي را ملات ريزي نموده و سنگها را پهلوي يكديگر قرار ميدهند و لابِلاي سنگ را با ملات ماسه و سيمان پر ميكنند (غوطه اي) به طوري كه هيچ منفذ و سوراخي در داخل پي وجود نداشته باشد و عمل پهن كردن ملات و سنگ چيني تا خاتمه ديوار سازي ادامه پيدا مي كند .

پي سازي با بتن :

پس از اينكه كار پي كني به پايان رسيد كف پي را به اندازه تقريبي 10 سانتيمتر بتن كم سيمان بنام بتن مِگر مي ريزند كه سطح خاك و بتن اصلي را از هم جدا كند روي بتن مگر قالب بندي داخل پي را با تخته انجام ميدهند همانطور كه در بالا گفته شد عمل قالب بندي وسيع تر از سطح زير ديوار نقشه انجام ميگيرد تمام قالب ها كه آماده شد بتن ساخته شده را داخل قالب نموده و خوب مي كوبند و يا با ويبراتور به آن لرزش وارد آورده تا خلل و فرج آن پر شود و چنانچه بتن مسلح باشد ، داخل قالب را با ميله هاي گرد آرماتور بندي و بعد از آهن بندي داخل قالب را با بتن پر ميكنند .

بتن ريزي در پي و آرماتور داخل آن به نسبت وسعت پي براي ساختمان هاي بزرگ قابليت تحمل فشار هر گونه را ميتواند داشته باشد و بصورت كلافي به هم پيوسته فشار ساختمان را به تمام نقاط زمين منتقل مي كند و از شكست و ترك هاي احتمالي جلو گيري بعمل مي آورد .

قالب بندی پی (فونداسیون) با آجر:

بعد از اینکه بتن مگر ریخته شد و مقاومت لازم را بعد از یک روز به دست آورد اگر از قالب مدفون (آجر چینی) استفاده می شود نوبت به قالب بندی پی ها می رسد.

– یکنواخت بودن آجرچینی پی و ایجاد سطح صاف و بدون خلل و فرج برای پی ها مفید و بلکه لازم است.

2- مقاومت آجر چینی، در صورتی که پشت آن خاک دستی (خاک نا مناسب) باشد اهمیت زیادی دارد چرا که نیروی خاک به سمت داخل باعث شکسته شدن قالب آجری خواهد شد.

شکل: همانطور که در شکل مقابل می بینید فشار خاک پشت قالب آجری به دلیل این که خاک دستی و نامرغوب است باعث شکسته و کج شدن قالب در تمام طول شده است. این موضوع مقاومت پی را به مقدار زیادی پایین خواهد آورد. ضمن اینکه اصلاح آن هزینه بسیار زیادی را در بر خواهد داشت.

– همچنین درصورتی که پشت آجرچینی خالی است مقاومت قالب آجری اهمیت زیادی دارد به طوری که باید وزن بتن و نیروی لرزاندن (ویبره) بتن و وزن کارگر را تحمل کند. در صورتی که دیوار آجری در حین بتن ریزی دچار شکستگی و جابجایی دیواره و توقف عملیات بتن ریزی و ایجاد پیوستگی بین بتن قدیم و جدید هزینه های زیادی به دنبال خواهد داشت.

4- درصورتی که امکان داشته باشد خیلی خوب است که یک لایه نازک سیمان کاری روی قالب آجری صورت گیرد. این کار برای کسب مقاومت بتن و عملکرد خوب آن بسیار مناسب است.

5- اگر لایه سیمان کاری صورت نگرفت حتما باید روی قالب آجری یک لایه پلاستیک ضخیم و مناسب برای جلوگیری از جذب آب بتن توسط آجر کشیده شود.

شکل: پلاستیک ضخیم که دور قالب آجری کشیده شده است.

 6- در صورت نیاز و تمایل میتوان پس از گیرش اولیه بتن فونداسیون و با اطلاع مهندس ناظر ساختمان نسبت به جمع آوری قالب­بندی آجری برای استفاده مجدد آجر آن در ساختمان اقدام نمود.

اولين موردي كه در ساختن هر سازه اي مورد توجه است خاكبرداري محل براي رسيدن به محل خاك دِج و براي ساخت فونداسيون سازه و سپس تعيين جاهاي پي ها روي زمين و سپس اجراي پي ها مي باشد . پي هاي زمين همانند پايه هاي ساختمان است كه كل بار ساختمان توسط ستونها به آن ها منتقل شده و ساختمان روي زمين محكم مي ماند . به علت اين كه بار ساختمان زياد است پس نيروهاي وارده به طبع زياد بوده و بايد پي ها داراي ساختاري باشند كه هم بتوانند نيروهاي فشاري و هم كششي را تحمل نمايند ولي چون بتن داراي مقاومت فشاري زيادي است پس مي تواند نيروي فشاري وارده از طرف ساختمان را تحمل نمايد ولي در عوض مقاومت كششي آن مانند كليه مصالح كم است به همين دليل در قطعات بتني در ناحيه اي كه الياف بتن تحت تاثير نيروي كششي مي باشد ميلگردهاي فولادي قرار مي دهند تا نيروي كششي را تحمل كند. در پي هاي نقته اي الياف نزديكتر به زمين تحت تاثير بيشترين نيروي كششي واقع مي شوند بهمين علت يك شبكه از ميلگرد در پائين پي قرار مي دهند.

 قطر ميلگرد و فاصله آ ن ها از يكديگر بوسيله محاسبه بد ست مي آيد ولي حداقل قطر آرماتور بكار رفته در شبكه زير پي 10 ميليمتر و حداكثر فاصله آنها از يكديگر 10 سانتي متر مي باشد . البته در پي هائي كه بعلت نزديكي به همديگر تداخل كرده و دو يا چند ستون روي يك پي نقطه اي واقع مي شود  علاوه بر يك شبكه ميلگرد در پائين يك شبكه ميلگرد هم در بالا در حدود 5 سانتي متري الياف فوقاني پي نقطه اي قرار مي دهند.

در ساختمان هاي فلزي و بتني كه اغلب از پي هاي نقطه اي استفاده مي شود ، براي آنكه نيروهاي وارده مانند باد ، زلزله ، و نشستهاي طبيعي ، ساختمان بطور يكنواخت بين تمام پي ها تقسيم شود ، آن ها را با تيرهاي بتني به همديگر متصل مي نمايند به اين تيرها شناز مي گويند.

تمام پي هاي نقطه اي بايد حداقل از سه طرف بوسيله ي شناژ به همديگر متصل باشند. تعداد و قطر ميلگردهاي شناژ بوسيله محاسبه بدست مي آيد. ولي كليه شناژ ها بايد حداقل به 4 عدد ميله گرد سراسري نمره 14 ( T 14  ) مجهز باشند. اين ميلگردهاي طولي بايد بوسيله ميلگردهاي عرضي كه به آنها خاموت مي گويند به همديگر بسته شوند . قطر ميلگردهاي عرضي حداقل 6 ميلي متر است كه حداقل تعداد آن ها بايد در هر متر 4 عدد باشد. و اگر حد جاري شدن فولاد بالا باشد ، مي توان از ميلگرد نمره 5 استفاده نمود . شبكه ميلگرد در خارج قالب بافته شده و بعد از قالب چيني در محل خود قرار مي گيرد. محل برخورد كليه آهن هاي طولي و عرضي بايد بوسيله سيم هاي آرماتوربندي به همديگر بسته شود.

فقط ممكن است طبق محاسبه مجبور باشيم در ناحيه فشاري هم ميلگرد اضافه كنيم . بعد از قالب بندي اگر قالب بندي از ملات گل استفاده شود بايد يك ورقه نايلون گذاشته شود تا آجر ، آب بتن را نمكد و به آن نچسبد.

آهن هاي بولت بايد تقريباً تا روي شبكه كف پي ادامه داشته باشد ، فاصله شبكه كف پي تا روي بتن مگر در حدود 5/2 تا 3 سانتي متر است.

    
 
 
  

اگر پي نقطه اي به صورت شبيدار اجراء گردد حداقل ضخامت آن در لبه ي شالوده 15 سانتي متر و حداقل ضخامت آن در كنار ستون 30 سانتي متر است .

حداقل فاصله شبكه ميلگرد زيرين شالوده منفرد از زمين 6 سانتي متر است و اگر از بتن مگر استفاده شود 3 سانتي متر مي باشد حداقل تعداد ميله گرد هاي شناژ 4 عدد 14  T ( نمره 14 ) مي باشد و حداقل قطر تنگها 6 يا 5 ميلي متر و در هر متر 4 عدد مي باشد و حداقل ضخامت شناژ 30 سانتي متر است.

 
 

حداقل فاصله آرماتورهاي كف پي از همديگر 10 سانتي متر است و بايد حداقل از ميله گرد 10    T ( نمره10 ) استفاده شود . آرماتورهاي كف پي بايد در دو جهت در تمام بعد شالوده ادامه يابد.

بتن ریزی:

بتن آماده توسط ماشینهای حمل بتن (میکسر) برای شما آورده میشود، توجه به نکات زیر برای اجرای یک بتن ریزی صحیح الزامی است:

1- از افزودن آب به بتن حمل شده بدون اجازه مهندس ناظر اکیداً خودداری شود. ( معمولا کارگران برای سهولت کار خود و روانی بیشتر بتن به آن آب می­افزایند که این امر از مقاومت بتن به شدت می کا هد لذا توجه به این امر بسیار دارای اهمیت میباشد.)

2- معمولا ً مقداری از بتن در ابتدای تخلیه از میکسر دارای دانه بندی نا مناسبی میباشد. باید دقت شود این بتن که دارای کیفیت نا مناسب جهت بتن ریزی میباشد، مورد مصرف کارهای ساختمانی قرار نگیرد.

3- قبل از بتن ریزی حتماً باید درون قالبهای فونداسیون که آرماتور گذاری شده است از خاکهای ریزشی و نخاله های ساختمانی کاملاً پاکسازی گردد

4- در زمان بتن ریزی استفاده از دستگاه ویبره الزامی است، پیمانکاران موظف هستند قبل از آغاز بتن ریزی از سلامت دستگاه ویبره خود اطمینان حاصل نمایند .

شکل: استفاده از دستگاه لرزاننده بتن (ویبراتور) برای خارج کردن هوای بتن و بالابردین مقاومت بتن لازم و ضروری می باشد و بتن ریزی بدون لرزاندن آن عملا بتن مناسبی را حاصل نخواهد شد.

 5 . برای آنکه آجرهای قالبندی فونداسیون آب شیرآبه بتن را جذب نکند استفاده از پوشش پلاستیکی (کاور)  الزامی است.

6- قبل از اینکه بتن ریزی آغاز شود برای اینکه آب بتن سریعا توسط بستر خارج نشود لازم است بستر بتن­ریزی مرطوب شود، البته باید مراقب بود تا آب در کف پی جمع نشود و فقط رطوبت وجود داشته باشد.

نگهداری بتن پی:

 بعد از آنکه بتن ریخته شد و گیرش اولیه پیدا کرد (بعد از حدود 1.5 ساعت) عملیات خاصی برای نگهداری بتن باید آغاز شود. این عملیات که به عمل­آوری یا نگهداری بتن موسوم است باعث می شود تا به مشخصات مورد نظر برای بتن که در طراحی در نظر گرفته شده است دست پیدا کنیم و مقاومت و دوام بتن را بالا ببریم.

 1- تمامی مقاطعی که بتن ریزی میگردد تا 3 روز باید آب پاشی شده و تا هفت روز مرطوب نگه داشته شود. این عمل در بالا بردن کیفیت بتن بسیار حائز اهمیت است.

 2- از مصرف بتن باقیمانده ایی که بدون نظارت مهندس ناظر با افزودن آب برای استفاده مجدد آماده میشود جدا خودداری نمایید .

 3- به عنوان یک روش بسیار مناسب و مطمئن می توان از پوشش پلاستیکی که اطراف قالب می گذاریم استفاده کنیم، به این ترتیب که اطراف پلاستیک را مقداری بیشتر در نظر بگیریم و بعد از بتن­ریزی لبه های پلاستیک را روی بتن برگردانیم

آرماتور بندی

آرماتوربندی کاری تخصصی میباشد و دقت و نظارت جدی بر آن الزامی است. در برخی شرایط تمام مقاومت پی را آرماتورها تامین می کنند. مهندسین ناظر موظف هستند قبل از اجرای بتن ریزی از آرماتوربندی فونداسیون بازدید به عمل آورده و تا پایان بتن ریزی نظارت مستمر و مستقیم داشته باشند. ذکر چند مطلب در خصوص آشنایی با نکات اجرایی آرماتوربندی الزامی است :

 1- به هیچ عنوان از آرماتورهای زنگ زده و یا آغشته به روغن نباید استفاده شود در صورت آلودگی آرماتورها به روغن یا زنگ زدگی آنها، باید قبل از اجرای آرماتوربندی به پاکسازی آن ها اقدام و بعد از تایید دستگاه نظارت به بتن ریزی اقدام گردد

شکل: آرماتورهای زنگ زده که مجاز به استفاده از آن ها در پی یا هر جای دیگر قبل از پاک کردن با برس یا هر وسیله دیگر نداریم.

بیاموزیم: آرماتورها دو دسته طولی (آرماتورهای اصلی) و عرضی (خاموت) هستند. خاموت ها وظیفه نگهداری آرماتورهای طولی و جلوگیری از کمانش آنها در هنگام فشارهای زیاد و چند کاربرد بسیار مهم دیگر دارند. لذا اهمیت رعایت ضوابط خاموت گذاری کمتر از آرماتورهای اصلی نیست.

2- فاصله خاموتها از یکدیگر باید حداکثر 20 سانتی متر باشند و دستگاه نظارت موظف است که در صورت عدم رعایت از سوی پیمانکار از اجرای بتن ریزی جلوگیری نماید.

شکل: فاصله خاموتها از هم 20 سانتی متر است و مشاهده می کنید که نحوه اندازه گیری آن به راحتی قابل اندازه گیری است.

 3- خاموتها باید مطابق بوسیله سیم آرماتوربندی به تمام میلگردهای طولی مهار شوند این امر الزامی است و میبایست توسط پیمانکار رعایت گردد و در صورت عدم توجه دستگاه نظارت موظف است از ادامه کار پیمانکار تا رفع نواقص فوق جلوگیری نماید.

شکل: در شکل مقابل مشاهده می کنید که خاموت ها بوسیله سیم آرماتوربندی به آرماتورهای طولی بسته شده اند.

 4- تمام میلگردها باید توسط قیچی مخصوص بریده شود و جدا از بریدن میلگردها به کمک دستگاه هوا برش خودداری شود . توجه داشته باشید که حرارت موجب افت کیفیت میلگردها میگردد.

شکل: بریدن آرماتور توسط قیچی. این روش صحیح می باشد.

شکل: بریدن آرماتور با هوابرش. این روش صحیح نیست و باعث می شود چند سانتی متر از سر بریده شده با حرارت غیر قابل استفاده شود.

 5- از خم کردن آرماتور در دمای پایین تر از 5 درجه سانتیگراد خودداری شود و از باز و بسته کردن خمها به منظور شکل دادن مجدد میلگردها جدا خودداری شود در صورت مشاهده چنین مواردی باید به مهندس ناظر اعلام گردد تا مطابق ضوابط اقدام شود .

 6- تمام میلگردها باید به صورت سرد و تا حد امکان با دستگاههای مکانیکی خم شوند از خم کردن آرماتورها و بولتهای صفحه های ستون به کمک حرارت ( هوابرش ) جدا خودداری شود.

شکل: نحوه صحیح خم کردن آرماتورها به صورت سرد و در دمای معمولی.

 7- توجه داشته باشید که آرماتوربندی را که توسط مهندس ناظر تایید شده است نباید قبل از بتن ریزی تغییر داد (خصوصا از خارج کردن میلگردها جدا خودداری نمایید و در صورت مشاهده سریعا به مهندس ناظر گزارش دهید.)

8- فاصله بین میلگردها تا سطح قالب بندی حداقل باید 5/2 سانتی متر باشد تا پوشش بتنی روی میلگردها دارای ضخامت مناسبی باشد و علاوه بر ایجاد پیوستگی بین بتن و میلگرد، محافظت میلگردها در برابر خوردگی و زنگ زدگی انجام شود.

شکل: رعایت نکردن فاصله بین میلگردها و جداره قالب باعث از بین رفتن سریع پی می شود.

شکل: فاصله مناسب بین میلگرد و دیواره قالب باعث استحکام و بالارفتن عمر پی و در نتیجه سازه و بالا رفتن مقاومت در برابر زلزله خواهد شد.

اتصال ستون به فونداسيون :

در اتصال ستون به پي زير هر ستون صفحه فلزي قرار مي دهند ابعاد و قطر اين صفحات بوسيله محاسبه بدست مي آيد . ابعاد صفحات بايد به طوري باشد كه ستون و كليه اتصالات آن مانند نبشي ها و صفحه هاي لچكي و غيره در صفحه قرار گيرد ( براي ستونهاي معمولي 50 × 50 سانتي متر كافي است ) براي آنكه مُمانهاي پاي ستون شديد تر است براي محكم كردن صفحه از چهار ميله گرد كه به آن ها بولت مي گويند به فونداسيون متصل مي گردد . در ساختمانهاي كوتاه ( دو تا سه طبقه ) اتصال صفحه ستون به بولت با جوش اشكالي ندارد ولي در ساختمانهاي بلند اين اتصال بايد حتماً بوسيله مهره باشد.

    
 
 
  
 

Text Box:  

در اتصال ستون ها را با صفحه زير ستون بايد كنترل كرده تا در موقع تصب روي صفحه زير ستون كليه نقاط آن با صفحه زير ستون مماس باشد و كجي و يا برجستگي موضعي نداشته باشد زيرا در اين صورت نقاط برجسته به يك طرف نيرو وارد كرده و ممكن است در پاي ستون نيروهاي ناخواسته ايجاد شود براي برطرف كردن اين برجستگي ها مي توان با سنگ زدن آنها را مسطح كرد.

در ايران اغلب مهندسين محاسب اتصال ستون به صفحه زير ستون را مطابق شكل با چهار عدد نبشي 10 يا 12 پيشنهاد مي نمايند اين اتصال براي ساختمانهاي كوتاه ( 4 تا 5 طبقه ) مناسب است . ولي براي ساختمانهاي بلندتر كه مماسهاي پاي ستون شديدتر است ، براي اتصال ستون به صفحه زير ستون بايد طرحهاي ديگري را مورد استفاده قرار داد ، و بايد بيشتر از صفحات لچكي استفاده نمود و ابعاد صفحات موجود در بازار ايران اغلب 2 × 1 و يا 6 × 5/1 متر است بهر حال طول و عرض صفحات بايد طوري باشد كه ستون و كليه قطعات اتصال آن در صفحه قرار گيرد . براي زير ستون صفحه دو تكه و جوشي پيشنهاد نمي گيرد. قطر سوراخ محل عبور بولت در حدود يك ميلي متر بيشتر از قطر بولت و فاصله محيط سوراخ تا 5 سانتي متر است و ضخامت صفحه هم نبايد از 10 ميلي متر كمتر باشد .

              
 
 صفحه زير ستون

در زمینه اجرای سازه های فلزی با توجه به اینکه اتصالات اسکلتهای فلزی پیش ساخته  بصورت پیچ و مهره ای  طراحی گردیده است، توجه به نکات زیر الزامی میباشد:

1 باید برای بستن کلیه مهره های مورد استفاده از واشرهای فنری استفاده گردد تا این لرزشها موجب شل شدن پیچها نگردد.

شکل: نمونه پیچ و مهره و واشر مناسب و مورد استفاده در اسکلت­های فلزی بم.

شکل: نمونه پیچ و مهره استفاده شده با واشر.

2- توجه داشته باشید تنها تیرهای فلزی که در داخل بتن قرار می گیرند فاقد پوشش رنگ باشند تا یکپارچگی بیشتری با بتن داشته باشند و مابقی اجزاء سازه باید دارای پوشش رنگ باشد.

3- صفحات اتصال مهاربندها و ابتدا و انتهای تیرها باید پس از نصب و آچار کشی نهایی، تنها در صورتی که در بتن مدفون نمی گردند با رنگ پوشش داده شوند .

4- بهتر است برای سهولت کار، پیچهای بولتهای فونداسیون قبل از آغاز بتن ریزی بوسیله گریس پوشانده شوند تا توسط بتن آلوده نگردد.

شکل: بولتهای صفحه ستون که به دلیل اجرای نادرست و در نظر نگرفتن تمهیدات لازم مانند گریسکاری به بتن آغشته شده اند و نصب اسکلت فلزی و تنظیم صفحه ستون را با مشکل مواجه خواهند نمود.

ستون :

 
 
 

در سالهاي گذشته ستون ساختمانها را از پروفيلهاي قوطي كه به شكل مربع بودند و يا از دو تا پروفيل unp كه به هم متصل بودند استفاده مي كردند ولي اكنون از دو تا پروفيل I كه يا به صورت چسبيده به هم بوسيله جوش يا دو تا پروفيل را جدا از هم كه توسط ورقهاي به نام تسمه به هم متصل شده اند ، استفاده مي شود.

فاصله اي بين تيرها و ضخامت ورقها و بُعد جوش هم توسط محاسب ، محاسبه شده و بعد اين ستونها اجرا مي شوند.

البته به جز نيروهاي خارج از محوري كه در پاي ستون همان ايجاد مي كند . نيروهاي ديگري نيز وجود دارد كه در پاي ستون ايجاد ممانهاي شديد مي نمايد نيروهاي با دو زلزله و غيره . به همين دليل در پاي ستون و كليه گره ها و  ( محل عبور تيرها ) دتايل مخصوصي اجرا مي نمايد.

بدين طريق كه براي اتصال تيرآهن هاي ستون به يكديگر بجاي تسمه از صحفه اي كه به آن ورق بست مي گويند استفاده مي شود.

ابعاد ورق بست بوسيله محاسبه بدست مي آيد ولي پهناي آن در حدود پشت تا پشت ستون است ( قدري كمتر براي جوشكاري ) و بلندي آن در حدود 50 سانتي متر و ضخامت آن در حدود 10 الي 12 ميلي متر مي باشد.

با توجه به اينكه بطور معمول پي نقطه اي در حدود 80 تا 100 سانتي متر و ضخامت شناژ در حدود 40 سانتي متر مي باشد و بدين ترتيب در حدود 50 تا 60 سانتي متر اختلاف ضخامت دارند. اعلب مهندسين محاسب اين اختلاف ارتفاع را از پائين در نظر گرفته و محل اتصال شناژ به پي نقطه اي را بالاترين سطح پي نقطه اي پيشنهاد مي نمايند ، زيرا چنين فرض مي كنند كه از اين نقطه سريع تر نيروهاي پاي ستون به نقاط ديگر منتقل مي گردد ولي اين كار از لحاظ اجراء با اشكال روبرو مي شود زيرا اگر گودبرداري را تا روي پي انجام دهيم و محل پي هاي نقطه اي و شناژها را در زمين گود كنيم

مي توانيم محل پي ها را بيشتر و شناژها را كمتر خاكبرداري نموده در نتيجه اتصال شناژ به پي نقطه اي مي تواند در بالاترين سطح باشد ولي با توجه به اينكه در اغلب ساختمانها گودبرداري تا زير پي انجام مي شود . لذا شناژ و پي نقطه اي از زير هم سطح بوده و از بالا داراي اختلاف سطح مي باشند در اين صورت بهتر است اين اختلاف ارتفاع با شيب 45 درجه از پي نقطه اي به شناژ برسد البته در اين حالت مقدار بتن مصرفي قدري بيشتر از مقدار پيش بيني شده است .

 
  اتصال ستون و صفحه زير ستون و آهن كشيهاي داخل فونداسيون
 
 

شناژهاي افقي و قائم :

 
 

براي اينكه نيروهاي وارده به ساختمان مانند نشست در اثر وزن و يا نيروهاي جانبي مانند باد و زلزله به طور يكنواخت در تمام نقاط ساختمان پخش گردد كليه پي هاي ساختمان را بوسيله شناژ به همديگر متصل مي كنند حداقل پهناي شناژ مساوي ضخامت ديوار روي آن است و ارتفاع شناژ در حدود 40 سانتي متر و يا مساوي پهناي آن مي باشد. شناژ بايد حداقل به چهار عدد ميلگرد 14 سراسري مسطح باشد. ميلگردهاي سراسري بايد بوسيله خاموت ها به همديگر بسته شوند حداقل قطر ميله گردهاي عرضي يا خاموتها 5 يا 6 ميلي متر است اجراي شناژ در مناطق زلزله خيز ايران ضروري است.

در مناطق زلزله خيز شناژهاي افقي طبقات بايد بوسيله شناژهاي عمودي به همديگر متصل گردند . اين

شناژهاي عمودي در كنج اطاقها كه داراي زاويه 90 درجه مي باشند از اهميت بيشتري برخوردار است و بايد دقت اجراء گردد . زيرا اين كنجها از آسيب پذيرترين نقاط ساختمان است. شناژهاي عمودي بايد حداقل به 4 عدد ميله گرد نمره 14 مجهز بوده و اين ميلگردها بوسيله آهنهاي عرضي به همديگر متصل گردد.

بهتر است شناژهاي عمودي در فاصله دو سقف بوسيله آهن هاي دوخت افقي حداقل در دو نقطه به ديوار مجاور بسته شود ( تقريباً هر متر طول يك عدد آهن دوخت ) قطر اين میلگردها در نواحي با خطر زلزله متوسط 14 و در نواحي با خطر زلزله زياد 15 يا 20 ميلي متر مي باشد.

در هر حال قطر كليه آهن هاي مصرفي در شناژهاي عمودي و افقي و آهن هاي دوخت بوسيله ي محاسبه تعيين مي گردد.

سطح مقطع شناژهاي عمودي در حدود 40 × 40 سانتي متر مي باشد.

 
 

شناژهاي عمودي علاوه بر كنج ها در طول ديوارهاي آجري نيز با فاصله حدود 5/3 متر بايد تكرار شوند . در ساختمانهاي يك طبقه و يا چند طبقه ميلگردهاي شناژ عمودي بايد از پائين در فونواسيون و از بالا به شناژهاي افقي بالا مهار شود و با توجه به اينكه شناژ عمودي طبقات مختلف در چند مرحله اجرا مي شود . هر بار بايد براي شناژ طبقه بالاتر در شناژ پائين آهن هاي ريشه  پيش بيني گردد . طول ريشه در حدود 50 سانتي متر مي باشد بهتر است اين شناژ نيز بوسيله آهن هاي دوخت افقي به ديوار مجاور خود بسته شود اين آهن هاي دوخت به فاصله هر يك متر كافي است ( در طول دو سقف در دو محل ) يكي از بعدهاي شناژ عمودي مساوي ضخامت ديواري است كه شناژ عمودي در آن ساخته مي شود و بعد ديگر آن در حدود 40 سانتي متر است.

بهتر است در طول ديوار در محلي كه شناژ عمودي در آن واقع مي شود در چند طبقه سرآجرها به صورت هشته گير در حدود 2 يا 3 سانتي متر بيرون گذاشته شود تا  هشته گيرها در داخل بتن شناژ عمودي قرار گيرد.

اتصال سرپلها به روي ديوار :


< dir=”LTR” >در ساختمانهاي بنايي  بهتر است زير سرپل هاي اصلي يك بالشتك بتني قرار دهيم اين بالشتك بايد به صفحه اي مانند صفحه ي زير ستون باشد تا بتوانيم پل را به آن جوش بدهيم اين جوشكاري در هنگام وقوع زلزله مانع سقوط سقف مي گردد يا مي توانيم بجاي آن از يك قطعه سر تير آهن به طول 15 تا 25 سانتي متر استفاده نمائيم بهتر است در نزديكي كف اين بالشتك يك شبكه ميلگرد 10 يا 12 ميلي متري گذاشته شود. «« اگر در ساختمان شناژ افقي فوقاني اجرا شود ، اجراي بالشتك بتني
لازم نيست »»سقف :

سقف بعد از ساختن ديوارهاي ساختمان و گذاشتن ستون و تير تا ارتفاع معين كه بيشتر 280 سانتي متر است زمان گذاشتن سقف روي ساختمان است در قديم از سقف هاي طاق ضربي استفاده مي شد. ولي حالا علاوه بر سقفهاي طاق ضربي ، سقفهاي تيرچه بلوك نيز اجرا مي شوند.

اجزاي تشكيل دهنده سقفهاي تيرچه بلوك عبارتند از تيرچه ، بلوك ، ميلگردهاي مصرفي ، بتن بالا يا بتن درجا كه در بالاي سقف قرار گرفته و موجب اتصال تيرچه ها به همديگر و يكپارچه كار كردن آن ها مي گردد . البته بتن در قسمت فشاري سقف قرار دارد.

سقف تيرچه بلوك :

از آنجا كه كليه مصالح ساختماني بجز فولاد به هيچ وجه نيروهاي كششي را تحمل نمي كنند در اين صورت وجود بتن در منطقه اي كشش علاوه بر آنكه كمكي به تحمل نيروهاي وارده نمي نمايد بلكه يار مرده سقف يا دال را بالا مي برد كه براي تحمل آن ناگريز از بكار بردن فولاد بيشتر هستيم بدين لحاظ در سقف هاي تيرچه بلوك بتن ناحيه كشش حذف شده است و فقط آن مقدار بتن كه بايد فولادهاي كششي را در خود جاي دهد. نگهداري مي شود. حذف بتن كششي در سقفهاي تيرچه بلوك كه بوسيله بلوك جايگزين مي شوند.

سبب گرديده است اين نوع سقف ها از لحاظ اقتصادي بيشتر مقرون به صرفه باشد و در نتيجه روز به روز بيشتر مورد استفاده قرار مي گيرد.

« سقف تيرچه بلوك عبارت است از تعدادي تير T شكل كه كنار هم قرار گرفته اند »

رايج ترين نوع تيرچه كه در ايران مورد مصرف دارد و اكثر قريب به اتفاق مهندسين ايراني از آن استفاده مي كنند تيرچه با خرپا مي باشد اين نوع تيرچه ها تشكيل شده است از خرپا كه اغلب از ميلگرد ساخته مي شود و بتن پاشنه و اگر براي ريختن بتن از قالب سفالي استفاده شود به آن تيرچه با كفشك گفته مي شود .تيرچه پيش فشرده نيز در بعضي از ساختمان ها مورد استفاده قرار مي گيرد. ميلگرد بكار رفته در اين نوع تيرچه ها با حد رواني بالا بوده و در ساختن اين نوع تيرچه ها قبل از آنكه بتن ريزي تيرچه انجام شود ميلگردهاي بكار برده در تيرچه را تحت كشش قرار مي دهند و آنگاه بتن ريزي تيرچه را انجام داده و پس از سخت شدن ميلگردها را آزاد مي نمايند و بدين وسيله بتن تيرچه قبل از بارگذاري تحت فشار قرار مي گيرد.

اجزاي تشكيل دهنده خرپاي تيرچه عبارتند از ميلگرد بالا ، ميلگرد مارپيچ يا ميلگرد عرضي آهن پائين يا ميلگردهاي كششي ، ميلگردهاي بالا به منزله عضو بالاي خرپا بوده و قطر آن نبايد از 6 ميلي متر كمتر و از 12 ميلي متر بيشتر باشد ارتفاع خرپاي تيرچه بايد به اندازه اي باشد كه ميلگرد بالا قدري بالاتر از سطح بلوك قرار گرفته و در بتن پوششي قرار گيرد ميلگرد عرضي عضو مورب خرپا را تامين مي نمايد و نيروهاي برشي سقف را تحمل مي كند.

حداقل سطح ميلگردهاي عرضي نبايد از BW t × 0015 / 0 كمتر باشد كه در آن BW عرض جان و t فاصله دو ميله گرد عرضي مقوايي از همديگر است. زاويه ميلگردهاي عرضي با آهن پائين بين 30 تا 45 درجه مي باشد . قطر آهن عرضي بين 5 تا 10 ميلي متر است حداكثر فاصله ميلگردهاي عرضي از يكديگر 20 سانتي متر مي باشد . آهن پائين يا ميلگردهاي كششي ممان هاي مثبت وسط دهانه را تحمل مي كنند.

حداقل تعداد ميلگردهاي پائين كه سر تا سر طول تيرچه را طي مي كند دو عدد است و قطر آن نبايد از 5 ميلي متر كمتر و از 15 ميلي متر بيشتر باشد . حداقل سطح مقطع ميلگردهاي كششي براي فولاد ميلي كه حد جاري شدن آن پائين است 0025 / 0 و فولاد رهايي كه حد جاري شدن آن بالا است ، 0015/0 سطح مقطع جان تير مي باشد و حداكثر سطح مقطع آن نبايد 5/2 درصد سطح مقطع جان تير بيشتر باشد .

بلوك قطعه ايي است سفالي يا بتني كه بين تيرچه ها قرار گرفته و هيچ نوع باري را تحمل نمي كند و فقط بمنزله قالب بندي بتن بالا و همچنين قال بندي گونه هاي جان تير T شكل براي بتن در جا مي باشد.

وزن بلوك سفالي در حدود 7 تا 15 كيلوگرم و وزن بلوك بتني در حدود 15 تا 20 كيلوگرم مي باشد در هر حال وزن بلوك بايد به اندازه اي باشد كه يك كارگر بتواند به راحتي آن را جابجا نمايد. سطح بالايي بلوك قالب بتن بالا را تامين مي نمايد و سطح زيرين آن براي گچ و خاك و سفيد كاري اطاق ها مي باشد و سطوح اطراف قالب جان تير T شكل بتن در جا مي باشد . خاصيت مكندگي بلوك نبايد از 20 درصد بيشتر و از 13 درصد كمتر باشد زيرا در غير اين صورت يا كليه آب ملات را مكيده و آن را فاسد مي نمايد و يا تمايلي به مكيدن آب ملات نداشته در نتيجه گچ و خاك و سفيدكاري به آن نمي چسبد و طبله ي كند. مصالح مصرفي براي تهيه بلوك مي تواند از يونوليت يا مقوا و غيره باشد ولي چنين بلوكهايي در ايران رايج نيست و بيشتر از بلوك سفالي يا بتني استفاده مي شود.

حداكثر فاصله دو تيرچه نبايد از 75 سانتي متر بيشتر باشد ولي اغلب قريب به اتفاق مهندسين ايراني فاصله دو تيرچه را 50 سانتي متر محاسبه مي نمايند بهمين دليل كليه بلوكهايي كه در بازار ايران موجود است 40 سانتي متر مي باشد حداقل ضخامت سقف اگر تكيه گاه تيرچه را ساده محاسبه نمائيم —– دهانه مي باشد و اگر تكيه گاه را گيردار يا نيمه گيردار محاسبه كنيم مي توانيم ضخامت سقف را تا —- دهانه نيز اجرا نمائيم.

    
   

براي بارهاي يكنواخت و بارهاي استاتيك ، سقف جديد بلوك مناسب مي باشد ولي براي بارهاي ديناميك و بارهاي متمركز مانند پاركينگ و غيره نبايد از سقف تيرچه بلوك استفاده نمود. حداكثر تا دهانه 8 متر را براي سقفهاي تيرچه بلوك مجاز دانسته اند ولي عملاً بهتر است از دهانه هاي 5/6 متر بيشتر با سقفهاي تيرچه بلوك پوشيده نشود.

حال بعد از گذاشتن تيرچه ها در فواصل مشخص خود ، براي اينكه تيرچه ها آنچنان به جايي محكم نشده اند ، پس نمي توانند وزن تمام بلوك ها و افرادي كه روي آنها كار خواهند كرد را تحمل كنند بنابراين زير تيرچه ها را شمع كوبي مي كنند تا تيرچه ها در سر جاي خود محكم باشند.

اگر دهانه سقفي بيش از سه متر باشد بايد در موقع چيدن بلوك درست وسط دهانه عمود بر جهت تيرچه ها فاصله اي در حدود 10 سانتي متر ايجاد نمود به اين فاصله كلاف عرضي مي گويند و در اين محل بايد دو عدد ميله گرد حداقل به قطر 16 ميلي متر يكي در بالا و يكي در پائين قرار داد ميله گرد بالا به آهن بالاي تيرچه و ميلگرد پائين به مارپيچ تيرچه بسته مي شود. در موقع بتن ريزي اين فضا كه عمود بر جهت تيرچه ها مي باشد از بتن پوشيده و مانند تيري كمر تيرچه ها را نگه مي دارد . اگر دهانه اي از 5/4 متر بيشتر باشد در كلاف عرضي بايد گذاشته شود.

براي جلوگيري از ورود بتن به داخل بلوك ها در هنگام بتن ريزي بلوكهايي را كه در بين آنها بنا به دلايل ياد شده فاصله وجود دارد با دو غاب گچ پر مي نمايند همانند شكل سپس آنها را در جاي خود گذاشته و شروع به بافتن ميله گرد ها مي كند.

بعد از چيدن تيرچه و بلوك روي سقف ميلگردهاي حرارتي را مي چينند قطر ميلگرد حرارتي حداقل 6 ميلي متر و فاصله آنها از يكديگر حداكثر 30 سانتي متر و جهت آنها عمود بر ميلگرد بالاي تيرچه مي باشد . اگر از تيرچه پيش فشرده استفاده شود بايد ميلگرد حرارتي حتماً در دو جهت چپ و راست چيده شود. بايد تيرچه هاي دو طرف يك پل طوري چيده شود كه آهن بالاي آنها مقابل همديگر واقع گردد تا گذاشتن ميلگرد ممان منفي مسير باشد و اگر تيرچه هاي دو طرف يك پل مقابل همديگر قرار نگرفت بايد براي هر تيرچه يك ميلگرد جدا بطول 2 متر ( تقريباً 5/1 دهانه ) طوري روي تيرچه قرار دهند كه حداقل 78 سانتي متر آن داخل بتن دهانه مقابل قرار گيرد سپس آهن هاي قلاب را قرار
مي دهند اين آهن ها از روي پل شروع شده و با زاويه 45 خم مي گردد تا به كف تيرچه برسد و در حدود 40 تا 50 سانتي متري نيز روي تيرچه ادامه پيدا مي كند اگر براي آهن قلاب و آهن ممان منفي از ميلگرد ساده استفاده شود بايد به قلاب ختم گردد و اگر از آهن آجدار استفاده شود بايد به گونيا ختم شود . با توجه به اينكه تيرچه ها به تكيه گاه ساده محاسبه مي شوند ، طبق محاسبه هيچ گونه مماني را در تكيه گاه تحمل نمي كنند و در آن نقطه احتياج به فولاد ندارند ولي عملاً براي ممان هاي احتمالي مخصوصاً براي مقابله با نيروي زلزله در تكيه گاه ها از ميله گردهاي ممان منفي و قلاب استفاده مي نمايند و براي كنش هاي حاصل از افت حرارتي از ميله گردهاي حرارتي استفاده مي گردد.

ضخامت بتن پوشش حداقل 5 سانتي متر يا 2/1 فاصله محور تا محور تيرچه ها مي باشد. با توجه به اين كه بتن پوششي در ناحيه فشار قرار دارد و هيچگونه كششي را تحمل نمي كند پس به هيچ گونه ميلگردي احتياج ندارد.

اگر ميلگرد بالاي تيرچه طوري واقع نشود كه قدري بالاتر از سطح بلوك در بتن پوشش قرار گيرد مي توان از آن بجاي ميلگرد حرارتي استفاده نمود.

ميلگردهاي حرارتي بايد 2 سانتي متر پائين تر از سطح فوقاني بتن پوشش قرار گيرند

عيار بتن روي بلوك 300 تا 350 كيلوگرم سيمان در متر مكعب شن و ماسه مي باشد و ضخامت آن در روي بلوك 5 سانتي متر است براي راحتي اگر جلوي دست بنا كه مشغول پهن كردن بتن روي بلوك مي باشد يك عدد آجر فشاري كه معمولاً ضخامت آن 5 سانتي متر است قرار دهند كنترل ضخامت بتن روي بلوك آسانتر مي شود بتن روي تيرچه كه در فاصله دو بلوك قرار مي گيرد بايد كاملاً تو پر بوده و كرمو نباشد . به همين لحاظ در حين بتن ريزي بايد آن را با سرتير چوبي نازكي كوبيده و يا با ويبراتور لرزانيد ، ويبره كردن بيش از حد بتن باعث تفكيك اجزاي آن مي شود.

Text Box:

برخي جزئيات از اجزاء ساختمان :

شكل مربوط نحوه ي اتصال پل ( تير ) به

ستون را نشان مي دهد

شكل مقابل نحوه ي اتصال خورجيني و اتصال
پل ها براي زدن طاق ضربي را نشان مي دهد.

شكل مقابل نحوه ي اجراي سقف طاق

ضربي را نشان مي دهد.

شكل مقابل مربوط به بادبندي و نيز نحوه ي

      

 اجراء ديوار بابندي را نشان مي دهد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *